Bản ghi nhớ kỹ thuật số giữa Tehran và Washington đánh dấu bước tiến mới trong việc hạ nhiệt căng thẳng vùng Vịnh và giải quyết các bế tắc kinh tế.
- Du lịch chè Thái Nguyên: Phát triển kinh tế qua những tour trải nghiệm thực tế
- Lợi ích từ việc trồng cây chanh tại nhà đối với sức khỏe và đời sống
- 5 loại củ quả màu đỏ hỗ trợ tăng cường sức khỏe cho thận
Thỏa thuận Mỹ – Iran xác lập cơ chế hòa bình mới
Bộ Ngoại giao Iran xác nhận vào hôm 14/6 và việc công bố vào hôm 17/6 tổng thống hai nước đã chính thức đặt bút ký vào bản ghi nhớ nhằm chấm dứt các xung đột hiện hữu thông qua hình thức điện tử. Quyết định ký kết ở cấp thẩm quyền cao nhất được phía Iran coi là biện pháp đảm bảo tính thực thi bền vững hơn, tránh những tổn thất lớn nếu một trong hai bên có ý định vi phạm. Dù đội ngũ đàm phán vẫn duy trì chương trình nghị sự tại Geneva, việc ký kết trực tuyến đã giúp đẩy nhanh tiến trình hòa bình mà không cần tổ chức lễ ký kết truyền thống.
Sự xuất hiện của văn bản này là kết quả của nỗ lực ngoại giao kéo dài, do Pakistan làm đầu mối trung gian cùng sự hậu thuẫn của nhiều quốc gia trong khu vực. Đại diện Iran giải thích rằng sự chậm trễ trong việc công bố thông tin là do yêu cầu tuân thủ các quy trình ngoại giao tiêu chuẩn và cần thời gian để thống nhất quan điểm với các bên trung gian. Mặc dù vậy, các nội dung khái quát của thỏa thuận đã được Tehran chia sẻ đầy đủ, không còn nhiều điểm gây bất ngờ so với các thông tin rò rỉ trước đó.
Lợi ích quốc gia được Iran khẳng định là ưu tiên hàng đầu trong quá trình soạn thảo văn bản của bộ máy ngoại giao nước này. Việc ký kết đồng nghĩa với việc mọi hoạt động quân sự và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ chống lại Iran phải chấm dứt ngay lập tức, mở lại hành lang vận tải thương mại qua eo biển Hormuz. Các tàu hàng của Iran đã bắt đầu lưu thông thuận lợi tại các cảng biển, đánh dấu bước đi đầu tiên trong việc hiện thực hóa các cam kết dỡ bỏ cấm vận đã được thống nhất.
HCác điều khoản về an ninh và hạt nhân
Iran khẳng định việc ký thỏa thuận không đồng nghĩa với việc họ quên đi những bài học đắt giá từ lịch sử xung đột với các bên thiếu cam kết. Do đó, giai đoạn 60 ngày tới đây sẽ là thử thách thực sự khi hai bên đi sâu vào các vấn đề gai góc như tái thiết kinh tế và cơ chế giám sát thực thi,. Tehran nhấn mạnh họ sẽ buộc phía bên kia phải tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ đã ký kết, đồng thời duy trì sự cảnh giác cao độ trong suốt quá trình triển khai thực tế.
Về vấn đề hạt nhân, các cuộc đàm phán sẽ chỉ tập trung vào việc dỡ bỏ trừng phạt và hồ sơ nguyên tử trong khung thời gian đã định. Iran đã đưa ra quyết định trì hoãn thảo luận về hạt nhân sang giai đoạn sau để tập trung hoàn toàn vào việc chấm dứt xung đột quân sự trước mắt. Đặc biệt, nước này tuyên bố năng lực tên lửa phòng thủ không phải là chủ đề để bàn luận hay thương lượng dưới bất kỳ hình thức nào, khẳng định vũ khí của họ chỉ dùng để bảo vệ quốc gia thay vì để đàm phán.
Đối với khu vực, Iran cam kết sự ổn định của Lebanon luôn gắn liền với lợi ích của Tehran, thể hiện qua việc đưa vấn đề này vào điều khoản đầu tiên của bản ghi nhớ. Ngoài ra, một cơ chế quản lý mới cho eo biển Hormuz đang được Tehran và Oman hoàn thiện nhằm đảm bảo an ninh vận tải đồng thời thực hiện thu phí dịch vụ. Iran khẳng định quyền kiểm soát và thẩm quyền đối với eo biển này sẽ vẫn được giữ vững, với sự phối hợp nâng cao cùng quốc gia láng giềng Oman trong vai trò hai nước ven biển duy nhất.
Hồng Sơn (tổng hợp)
