Thụy Sĩ, Phái đoàn đặc biệt của Washington và Tehran nỗ lực khởi động lại các cuộc thảo luận kỹ thuật sau khi kế hoạch ban đầu bị trì hoãn vào phút chót. Hai bên kỳ vọng tiến tới ký kết bản ghi nhớ gồm 14 điểm nhằm tháo gỡ căng thẳng hạt nhân và ổn định khu vực Trung Đông.
- Hải Phòng: Bắt giữ kẻ biến thái sàm sỡ cô gái trong đêm
- Donald Trump hoãn ký thỏa thuận và khẳng định Iran đã suy yếu hoàn toàn
- Tổng thống Mỹ cảnh báo biện pháp mạnh nếu Iran từ chối đàm phán hạt nhân
Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cùng đến Thụy Sĩ
Ngày 20/6, Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đã có mặt tại Thụy Sĩ để hội quân cùng ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Donald Trump, trong nỗ lực nối lại đàm phán với Iran. Cùng thời điểm này, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng đang trên đường tới Buergenstock để chuẩn bị cho các phiên thảo luận kỹ thuật quan trọng. Động thái này diễn ra ngay sau khi Israel và lực lượng Hezbollah đồng ý thiết lập lệnh ngừng bắn, mở đường cho các nỗ lực ngoại giao đa phương. Sự hiện diện của các quan chức cấp cao thắp lên hy vọng về một hiệp ước hòa bình trực tiếp giữa hai bên nhằm chấm dứt các hoạt động quân sự.
Các cuộc đối thoại này được giới quan sát quốc tế đánh giá là yếu tố then chốt nhằm ổn định tình hình Trung Đông, đặc biệt là việc mở lại eo biển Hormuz. Việc thông suốt tuyến đường hàng hải chiến lược này có ý nghĩa sống còn trong việc đảm bảo nguồn cung dầu mỏ toàn cầu và giảm bớt áp lực kinh tế. Washington và Tehran đều bày tỏ ý định tiến tới một thỏa thuận ngừng bắn lâu dài, yêu cầu chấm dứt vĩnh viễn các xung đột trên mọi mặt trận, bao gồm cả Li Băng. Tuy nhiên, phía Israel khẳng định nước này đứng ngoài cuộc và không phải là một bên tham gia ký kết các điều khoản đang được thảo luận tại đây.
Bản ghi nhớ 14 điểm và quỹ tái thiết 300 tỷ USD dành cho Iran
Trước đó, vào ngày 17/6, Mỹ và Iran đã thực hiện ký kết trực tuyến một bản ghi nhớ gồm 14 điểm nhằm đặt nền móng cho quá trình chấm dứt xung đột. Văn bản quy định khoảng thời gian bản lề kéo dài 60 ngày để các bên giải quyết triệt để những bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Theo các nguồn tin ngoại giao, thỏa thuận này còn bao gồm các điều khoản về việc nới lỏng lệnh trừng phạt kinh tế và giải phóng hàng chục tỷ USD tài sản đang bị đóng băng. Đặc biệt, Iran sẽ được phép nối lại hoạt động xuất khẩu dầu mỏ ngay lập tức để khôi phục nguồn thu ngân sách quốc gia.
Dự thảo thỏa thuận còn đề xuất thành lập một quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD (khoảng 7.620.000 tỷ đồng – tỉ giá ước tính bên ngoài nguồn tin) dành cho Iran cùng nhiều ưu đãi tài chính khác. Trong cuộc điện đàm ngày 19/6, Ngoại trưởng Abbas Araghchi nhấn mạnh Mỹ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu có bất kỳ vi phạm cam kết nào xảy ra đối với thỏa thuận. Mặc dù Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã hủy kế hoạch tham dự do căng thẳng biên giới, nhưng Thụy Sĩ xác nhận công tác chuẩn bị đàm phán vẫn tiếp tục. Đây là nỗ lực quan trọng nhằm hướng tới một thỏa thuận khu vực lâu dài thay vì chỉ là các cam kết tạm thời.
Đỗ Vân (tổng hợp)
