Thỏa thuận Iran – Mỹ gặp trở ngại khi vòng đàm phán tại Thụy Sĩ bị hoãn phút chót do xung đột Li Băng, dù bản ghi nhớ trực tuyến đã được ký kết.
- Mỹ – Iran ký bản ghi nhớ nhằm ngăn chặn khủng hoảng kinh tế
- Phú Thọ thu hút vốn Thái với dự án khu công nghiệp nghìn tỷ
- Thái Thị Hoàng Oanh: Bị bắt sau khi trốn thi hành án tù vì lừa đảo
Lý do trì hoãn và các điều kiện của Tehran
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei ngày 19/6 tuyên bố các cuộc đàm phán với các bên trung gian đang được tiến hành để tổ chức lại vòng đàm phán kỹ thuật đầu tiên giữa Mỹ và Iran. dự kiến diễn ra tại Thụy Sĩ. Quyết định này được đưa ra trong bối cảnh giao tranh giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Li Băng bùng phát trở lại, đe dọa tiến trình ngoại giao. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmaeil Baghaei, cho biết các bên trung gian đang nỗ lực sắp xếp lại lịch trình để tổ chức lại vòng đàm phán này.
Ông Baghaei nhấn mạnh rằng việc tổ chức gặp mặt trực tiếp hiện không còn quá khẩn cấp đối với Tehran. Nguyên nhân là do hai quốc gia đã chính thức ký kết một bản ghi nhớ quan trọng thông qua hình thức trực tuyến vào ngày 17/6. Tuy nhiên, tiến trình thảo luận tiếp theo về các vấn đề tồn đọng chỉ có thể bắt đầu khi những điều khoản then chốt trong thỏa thuận 14 điểm được đáp ứng.
Tehran đặt ra những yêu cầu cụ thể bao gồm việc chấm dứt hoàn toàn các hành động quân sự nhắm vào Hezbollah tại Li Băng. Mỹ cũng cần dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran và đảm bảo tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz an toàn mà không bị thu phí. Ngoài ra, việc xóa bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt và giải phóng tài sản bị đóng băng là điều kiện tiên quyết để nối lại đối thoại.
Thỏa thuận Iran – Mỹ và vai trò của các bên giám sát
Liên quan đến hồ sơ hạt nhân, Iran khẳng định sẽ duy trì hiện trạng chương trình hiện tại cho đến khi đạt được thỏa thuận cuối cùng. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) sẽ tiếp tục được thực hiện hoạt động giám sát tại các cơ sở dân sự như nhà máy Bushehr. Tuy nhiên, Tehran kiên quyết từ chối cho phép các thanh sát viên tiếp cận những địa điểm từng bị Mỹ và Israel tấn công.
Ngoại trưởng Iran, Abbas Araghchi, khẳng định Washington có trách nhiệm và cam kết phải chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận, đặc biệt là tại Li Băng. Ông nhấn mạnh bất kỳ sự vi phạm nào đối với bản ghi nhớ đã ký sẽ thuộc về trách nhiệm hoàn toàn của phía Mỹ. Tehran đồng thời đưa ra cảnh báo về những hệ lụy và tác động nghiêm trọng nếu các cam kết này không được thực thi nghiêm túc.
Phía Nhà Trắng xác nhận Phó Tổng thống JD Vance đã không đến Thụy Sĩ như dự kiến ban đầu do các vấn đề chưa được giải quyết về hậu cần. Bản ghi nhớ này là kết quả của nhiều tháng thương lượng căng thẳng với sự trung gian của Pakistan và các quốc gia khu vực. Dù cuộc gặp tại Thụy Sĩ bị hoãn, cả hai bên đều xác nhận văn bản đã ký trực tuyến có hiệu lực ngay lập tức.
Vũ Phượng (tổng hợp)
