Ký sang tên nhà để vay tiền, người đàn ông suýt mất tài sản 5 tỷ đồng

TPHCM – Anh A. ký chuyển nhượng căn nhà trị giá 5 tỷ đồng cho người bạn thân tên B. làm “tin” cho khoản vay, nhưng một tháng sau khi đòi chuộc lại thì nhận câu trả lời nhà đã được bán.

Anh A. vay ngân hàng gần một tỷ đồng để đầu tư kinh doanh, song việc làm ăn không thuận lợi khiến anh mất khả năng thanh toán và đứng trước nguy cơ bị ngân hàng xử lý tài sản. B. biết hoàn cảnh này và đề nghị hỗ trợ, nhưng đặt điều kiện anh A. phải sang tên căn nhà cho mình, đồng thời lập giấy ghi nhận khoản nợ 1,5 tỷ đồng – trong đó hơn một tỷ đồng dùng trả nợ ngân hàng, gần 500 triệu đồng còn lại là tiền vật tư nông nghiệp mà B. ép anh A. mua và tính vào tổng nợ.

Sau khi hoàn tất thủ tục sang tên, B. yêu cầu hai bên ký thêm hợp đồng thuê nhà, biên bản bàn giao nhà và các giấy tờ giao nhận tiền. Anh A. thắc mắc tại sao chỉ sang tên để làm tin mà “làm kỹ như thế”, B. trấn an: khi nào cần chuộc lại sẽ cho chuộc.

Một tháng sau, anh A. ngỏ ý chuộc nhà và nhận câu trả lời: “Nhà đã bán rồi, mình không cho bạn chuộc.” Không còn lựa chọn nào khác, anh A. buộc phải thương lượng mua lại chính căn nhà của mình với giá 1,8 tỷ đồng và thời hạn chỉ 7 ngày theo yêu cầu của B.

Hai bên ký hợp đồng đặt cọc, anh A. giao trước 500 triệu đồng. B. nói miệng rằng nếu không đủ tiền đúng hạn sẽ cho thêm thời gian, nhưng đến ngày hẹn, B. ra văn phòng công chứng từ sớm và thuê thừa phát lại lập vi bằng ghi nhận việc bên mua không có mặt và không đủ tiền. Anh A. chỉ xoay xở được thêm 500 triệu đồng, còn thiếu 800 triệu đồng – và mất luôn khoản cọc đã giao.

Rơi vào bước đường cùng, anh A. tìm đến luật sư Trần Viết Hà (Đoàn luật sư tỉnh Đắk Lắk). Luật sư Hà nhận định anh A. có cơ sở đòi lại căn nhà, nhưng nhấn mạnh kết quả cuối cùng thuộc thẩm quyền của tòa án.

Luật sư Hà chỉ ra ba căn cứ chính. Thứ nhất, hợp đồng chuyển nhượng và giấy vay tiền được ký cùng một ngày, với cùng số tiền 1,5 tỷ đồng – đủ cơ sở để chứng minh đây là hợp đồng giả cách, che giấu một giao dịch vay mượn. Thứ hai, tiền thuê nhà trong hợp đồng thuê ký sau đó trùng khớp với số tiền lãi phát sinh từ khoản vay – một dấu hiệu bất thường rõ ràng. Thứ ba, dù gọi là mua bán, hai bên không thực hiện bàn giao nhà, và trên tài sản còn có các công trình không được đưa vào thỏa thuận mua bán – giao dịch vì vậy có thể bị tuyên vô hiệu do đối tượng không thể thực hiện được.

Từ vụ việc này, luật sư Hà khuyến cáo người dân khi cần vay tiền tuyệt đối không dùng hình thức ký hợp đồng giả cách hay sang tên nhà đất cho người khác. Pháp luật hiện cho phép ký hợp đồng vay có tài sản bảo đảm và đăng ký giao dịch bảo đảm – đây là cách vừa hợp pháp vừa bảo vệ quyền lợi cho cả hai phía. Luật sư cũng lưu ý: nếu buộc phải ký chuyển nhượng, người dân không nên ký thêm biên bản bàn giao nhà, biên bản giao nhận tiền hay hợp đồng thuê nhà kèm theo, vì đây chính là cách kẻ gian hợp thức hóa giao dịch để chiếm đoạt tài sản.

Đỗ Vân (tổng hợp)