Mỹ đề nghị Iran tuyên bố công khai mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải và cam kết không thu phí đối với tàu thuyền qua lại, coi đây là điều kiện quan trọng để hai bên tiếp tục đàm phán.
- Cựu nhân viên ngân hàng bị bắt vì chiếm đoạt hơn 2,6 tỷ đồng
- Bệnh viện Mắt Hải Phòng và Orbis khám mắt cho 15.000 học sinh
- Sơ hở an ninh xưởng mạ vàng bị công nhân lợi dụng để trộm cắp
Ngày 11/7, trong bối cảnh Mỹ và Iran vẫn tiếp tục các hành động thù địch do bất đồng trong cách diễn giải bản ghi nhớ về quản lý eo biển Hormuz ký ngày 17/6. Một quan chức Mỹ cho biết phía Mỹ kỳ vọng Iran sẽ đưa ra tuyên bố chấp thuận các điều khoản này ngay sau cuộc gặp, đồng thời cảnh báo hậu quả nếu Tehran không đáp ứng.
Một quan chức Mỹ giấu tên cho biết phía Mỹ muốn Iran cam kết công khai rằng mọi hoạt động hàng hải qua Hormuz sẽ được mở và không bị thu phí. Vị này cảnh báo nếu đến ngày 12/7 Iran vẫn chưa đưa ra lập trường như vậy, tình hình sẽ trở nên bất lợi cho phía Tehran.
Quan chức này cho biết Tổng thống Donald Trump đã chỉ đạo tiếp tục đàm phán, nhưng khẳng định Mỹ sẽ đáp trả nếu Iran tiếp tục nổ súng vào tàu thuyền hoặc có thêm hành động thù địch khác. Cùng ngày 10/7, ông Trump đăng thông điệp trên mạng xã hội Truth Social xác nhận Mỹ đồng ý tiếp tục đàm phán theo đề nghị của Iran, nhưng nhấn mạnh lệnh ngừng bắn giữa hai bên đã kết thúc.
Căng thẳng giữa hai bên bắt nguồn từ những cách diễn giải khác nhau về bản ghi nhớ ký ngày 17/6 liên quan đến việc quản lý eo biển Hormuz. Hai bên đã tiến hành các đợt không kích đáp trả lẫn nhau vào ngày 08/7 và 09/7, sau khi Mỹ cùng các nước vùng Vịnh cáo buộc Iran đứng sau các vụ tấn công nhằm vào ba tàu thương mại.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, bác bỏ thông tin cho rằng Tehran đã chủ động đề nghị mở vòng đàm phán mới, đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ phải hứng chịu hành động đáp trả tương xứng nếu vi phạm lệnh ngừng bắn. Truyền thông Iran cho biết Ngoại trưởng Abbas Araghchi sẽ đến Oman ngày 11/7 để gặp các nhà hòa giải khu vực.
Chủ tịch Quốc hội Iran, ông Mohammad Bagher Ghalibaf, ngày 10/7 tuyên bố Tehran vẫn không đặt niềm tin vào Mỹ và khẳng định người dân Iran sẽ không khuất phục trước sức ép từ bên ngoài. Kể từ sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28/2, Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz đối với phần lớn hoạt động vận tải hàng hải và yêu cầu các tàu thuyền phải tuân thủ hướng dẫn cùng tuyến đường do nước này chỉ định.
Theo bản ghi nhớ đã ký, Iran đồng ý nỗ lực tối đa để bảo đảm tàu thương mại qua lại an toàn trong vòng 60 ngày, đồng thời đàm phán với Oman về phương án quản lý eo biển Hormuz trong tương lai. Song song với yêu cầu về Hormuz, Mỹ cũng đặt điều kiện cơ bản là Iran phải giao nộp vật liệu hạt nhân, trong bối cảnh Tehran được cho là đang sở hữu hơn 400kg uranium được làm giàu ở cấp độ cao.
Một quan chức Mỹ khẳng định nếu không đạt được thỏa thuận về việc thu hồi lượng vật liệu hạt nhân này, Mỹ sẽ không ký bất kỳ thỏa thuận nào với Iran. Quan chức này cho biết Mỹ đang cân nhắc nhiều phương án nếu Iran từ chối đáp ứng yêu cầu, bao gồm cả các biện pháp quân sự và kinh tế.
Nguyễn Nhàn (Tổng hợp)
