Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo thông tư cho phép các tỉnh, thành phố hỗ trợ tiền hằng tháng cho trẻ đến 3 tuổi và mở rộng nhóm phụ nữ được hưởng chính sách khuyến sinh.
- Một chiếc xe đỗ bên đường, hai sinh mạng khép lại trong hoàn cảnh đầy bí ẩn ở Phú Thọ
- 700.000 người từng rời đi, và một Nghệ An đang gọi họ trở về
- Gác chắn đã hạ, đèn báo đã bật, tài xế Nghệ An vẫn cố vượt qua
Dự thảo do Cục Dân số chủ trì được công bố ngày 16/7, trong bối cảnh nhiều địa phương mức sinh thấp cần thêm công cụ chính sách. Điểm mới đáng chú ý là mức hỗ trợ có thể áp dụng cho trẻ đến đủ 12, 24 hoặc 36 tháng tuổi, thay vì chỉ dừng ở thời điểm sinh như trước.
Theo dự thảo, các tỉnh, thành phố được hướng dẫn mở rộng đối tượng khen thưởng và hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật, bao gồm phụ nữ sinh con, sinh đủ 2 con ngoài 3 nhóm quy định trong Luật Dân số, phụ nữ mang thai, và trẻ mầm non được hỗ trợ chi phí ăn trưa. Với tập thể, dự thảo đề xuất khen thưởng các xã có từ 60% phụ nữ sinh đủ 2 con trở lên, cho phép địa phương chọn khen một lần hoặc khi duy trì thành tích liên tục 3 năm hoặc 5 năm.
Dự thảo cũng tiếp tục khuyến khích địa phương hỗ trợ gia đình sinh hai con một bề là gái và trẻ em gái vùng khó khăn, thông qua miễn giảm học phí, hỗ trợ bảo hiểm y tế, sữa học đường và hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, nhằm giảm mất cân bằng giới tính khi sinh.
Báo cáo tổng kết 5 năm thực hiện Thông tư 01/2021 cho thấy nhiều địa phương đã chủ động chi tiền cho chính sách này. Tây Ninh khen thưởng 99 xã, phường đạt tỷ lệ cao các cặp vợ chồng sinh đủ hai con, tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng; riêng năm 2025, hơn 4.500 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi được nhận hỗ trợ với tổng số tiền hơn 4,5 tỷ đồng. Đồng Nai hỗ trợ hơn 6.000 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, tổng kinh phí hơn 6 tỷ đồng, nhiều xã đạt trên 60% cặp vợ chồng sinh đủ hai con. Hải Phòng khen thưởng các xã đạt tỷ lệ sinh đủ hai con, đồng thời hỗ trợ phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi và nhiều nhóm khác, tổng kinh phí hơn 1,1 tỷ đồng. Cục Dân số đánh giá nhiều địa phương mức sinh cao đã tiệm cận mức sinh thay thế sau 5 năm triển khai.
Nhưng con số cũng cho thấy khoảng cách giữa chính sách và sức nặng thực tế của nó. Tại các đô thị chi phí sinh hoạt cao như Đồng Nai, Tây Ninh, mức hỗ trợ cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi chỉ khoảng 450.000-1.000.000 đồng một người, chưa đủ tác động đến quyết định sinh con khi chi phí nuôi dạy trẻ ngày càng tăng. Dự thảo báo cáo của Cục Dân số cũng không đề cập đến TP.HCM và Hà Nội, hai nơi có mức sinh xuống thấp nhất. Nhiều tiêu chí khen thưởng cũ gắn với mục tiêu “không sinh con thứ ba” nay không còn phù hợp, khi Luật Dân số mới đã bỏ quy định giới hạn số con của mỗi cặp vợ chồng.
Thành Luân (tổng hợp)
