Lâm Đồng – Sau hơn một thập niên xây dựng, Nhà máy điện phân nhôm Đắk Nông của Công ty TNHH Luyện kim Trần Hồng Quân chuẩn bị cho ra lò những thỏi nhôm thương mại đầu tiên của Việt Nam.
- Hàng trăm xã miền núi phía Bắc đối mặt lũ quét và sạt lở
- Người đàn ông ở Nghệ An tử vong vì chủ quan sau vết chó cắn
- Được em vợ rủ sang Singapore, anh rể tỉnh dậy đã ở cửa khẩu sang Campuchia
Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh Lâm Đồng vừa trình UBND tỉnh kế hoạch tổ chức lễ công bố sản phẩm, dự kiến diễn ra ngày 26/7/2026 với sự tham dự của lãnh đạo Chính phủ, các bộ, ngành trung ương và tỉnh Lâm Đồng. Đây là bước tiến trong chuỗi giá trị bô xít – alumin – nhôm mà Việt Nam theo đuổi, sau khi ngành công nghiệp trong nước trước đó mới dừng lại ở khâu khai thác bô xít và sản xuất alumin, chưa hoàn thiện khâu điện phân ở quy mô công nghiệp.
Dự án được khởi công từ năm 2015 tại Khu công nghiệp Nhân Cơ, tỉnh Lâm Đồng, trên diện tích hơn 129ha. Trong hơn 10 năm sau đó, quá trình xây dựng liên tục gặp trở ngại về vốn đầu tư, nguồn điện, công nghệ, thiết bị, cùng những biến động của thị trường nhôm thế giới.
Tổng vốn đầu tư của dự án vào khoảng 18.423 tỷ đồng, tương đương hơn 722 triệu đô-la Mỹ. Nhà máy được thiết kế với công suất tối đa 450.000 tấn nhôm mỗi năm, chia làm ba phân kỳ đầu tư.
Phân kỳ đầu tiên có công suất 150.000 tấn mỗi năm và dự kiến vận hành ngay trong năm 2026, trước khi công suất được nâng lên 300.000 tấn mỗi năm ở giai đoạn kế tiếp và đạt mức tối đa 450.000 tấn mỗi năm vào năm 2028.
Để tạo ra nhôm kim loại, alumin được điện phân trong các bể chuyên dụng ở nhiệt độ khoảng 950 độ C, dòng điện cường độ lớn tách nhôm khỏi oxy để tạo thành nhôm nóng chảy rồi đúc thành thỏi. Quá trình này tiêu thụ lượng điện rất lớn, nên nhà máy phải có nguồn cung ổn định cùng hệ thống trạm biến áp và hạ tầng kỹ thuật riêng.
Khi vận hành hết công suất, nhà máy cần lượng lớn alumin làm nguyên liệu, và nguồn cung này có thể lấy từ các tổ hợp khai thác bô xít, sản xuất alumin tại Tây Nguyên, giúp hình thành chuỗi sản xuất tương đối khép kín trong nước. Lâm Đồng hiện là địa phương có trữ lượng bô xít lớn nhất Việt Nam, với gần 5,9 tỷ tấn.
Nhôm được xem là kim loại chiến lược nhờ trọng lượng nhẹ, khả năng chống ăn mòn và khả năng tạo hợp kim độ bền cao, được dùng trong các ngành điện tử, năng lượng, hàng không và công nghiệp vũ trụ. Tuy nhiên, nhôm thỏi sau điện phân vẫn phải qua các công đoạn tinh luyện, hợp kim hóa và gia công theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt trước khi có thể dùng để chế tạo máy bay hay tàu vũ trụ.
Việc nhà máy chuẩn bị cho ra sản phẩm đầu tiên cho thấy một dự án công nghiệp then chốt, sau nhiều năm trì hoãn, đã đi đến giai đoạn vận hành cụ thể thay vì dừng lại trên giấy. Nếu chuỗi sản xuất bô xít – alumin – nhôm được vận hành ổn định, Tây Nguyên có cơ sở để hình thành một trung tâm công nghiệp nhôm quy mô lớn, thay vì tiếp tục phụ thuộc vào nhôm nhập khẩu ở các khâu chế biến sâu.
Vinh Vũ (tổng hợp)
