Kim cương tự nhiên mất giá và câu hỏi tích lũy tài sản

Thị trường kim cương toàn cầu đang trải qua giai đoạn suy giảm kéo dài khi giá kim cương tự nhiên lao dốc mạnh và kim cương nhân tạo liên tục mở rộng thị phần, buộc giới chuyên gia phải nhìn lại vai trò của loại đá quý này trong danh mục tài sản.

Chỉ số Diamond Standard Index — thước đo giá các viên kim cương đạt tiêu chuẩn đầu tư — ghi nhận mức thấp nhất lịch sử vào tháng 2/2026, với mức giảm tới 68% so với đỉnh năm 2011. Nhu cầu kim cương tự nhiên sụt giảm ba năm liên tiếp từ 2022 đến 2024 và đi ngang trong năm 2025, theo dữ liệu từ De Beers — tập đoàn khai thác và kinh doanh kim cương lớn nhất thế giới.

Ông Dan Mano, Giám đốc điều hành công ty kiểm định Rapaport, nhận định thị trường đã tách thành hai nửa rõ rệt. Nhóm kim cương phổ biến, giá thấp đang chịu sức ép cạnh tranh lớn từ hàng nhân tạo, trong khi nhóm kim cương tự nhiên hiếm hoặc có đặc điểm riêng biệt vẫn duy trì được mức giá cao.

Dữ liệu từ Tenoris cho thấy phân khúc kim cương tự nhiên từ 2,5 đến 2,74 carat là nhóm tăng trưởng nhanh nhất trong năm 2025, với doanh số tăng 19%. Ngược lại, các viên dưới 1,99 carat ghi nhận mức giảm doanh số trên diện rộng.

Theo khảo sát của nền tảng tổ chức đám cưới The Knot, kim cương nhân tạo chiếm 61% số nhẫn đính hôn bán ra trong năm 2025, tăng 239% so với năm 2020; 85% người tham gia khảo sát cho biết tình hình kinh tế ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định chi tiêu liên quan đến đám cưới. Xu hướng kết hôn giảm tại nhiều quốc gia cũng tác động vào cầu: tỷ lệ hộ gia đình có cặp vợ chồng kết hôn tại Mỹ chỉ còn khoảng 47% vào năm 2025, so với mức 66% của nửa thế kỷ trước, theo Cục Điều tra Dân số Mỹ.

Chuyên gia phân tích kim cương Joshua Freedman của Rapaport cho rằng những gì đang diễn ra không phải là chu kỳ suy giảm thông thường. “Tôi nghĩ mọi người đã đi đến kết luận rằng đây không chỉ là một giai đoạn suy thoái theo chu kỳ. Đây là một cuộc khủng hoảng mang tính nền tảng đang diễn ra trong ngành kim cương” — ông nhận định.

Khoảng cách giữa kim cương và vàng — xét về khả năng tích lũy — bắt nguồn từ một điểm khác biệt cơ bản: vàng có thị trường định giá thống nhất và thanh khoản cao trên phạm vi toàn cầu, còn giá trị của mỗi viên kim cương phụ thuộc vào hàng loạt yếu tố riêng lẻ như kích thước, màu sắc, độ tinh khiết và kiểu cắt. Sự khan hiếm — yếu tố từng tạo nên nền tảng giá trị của kim cương — bắt đầu bị xói mòn kể từ khi công nghệ cho phép tạo ra những viên đá gần như tương đồng về vật lý nhưng giá chỉ bằng một phần nhỏ hàng tự nhiên.

Chuyên gia phân tích Paul Zimnisky của Mỹ nói thẳng: “Ngành công nghiệp này đang chịu tác động từ mọi phía.” Ông cho rằng kim cương tự nhiên vẫn có khả năng phục hồi trong tương lai, nhưng không thể xác định thời điểm — và trong khi đó, với phần lớn người mua, vai trò của kim cương phù hợp hơn với trang sức mang giá trị cảm xúc hơn là kênh bảo toàn tài sản dài hạn.

Sen Vàng (tổng hợp)