Từ vị trí nhì bảng và cơ hội tranh chấp nhóm mạnh, đội tuyển bóng chuyền nữ U21 Việt Nam bất ngờ bị FIVB xử thua ba trận và thay đổi tỷ số một trận khác. Quyết định đưa ra chỉ sau chưa đầy một ngày điều tra, khiến giới chuyên môn và người hâm mộ đặt ra nhiều câu hỏi về tính minh bạch.
- Dự án Long Thành khánh thành trước hạn một năm
- Thủ tướng xóa toàn bộ chức vụ của nguyên Chủ tịch TP.HCM Lê Thanh Hải
- Nhật Bản đề nghị Việt Nam tháo gỡ vướng mắc dự án Bến Thành – Suối Tiên và cao tốc
Khởi đầu ấn tượng, biến cố bất ngờ
Lần đầu góp mặt tại Giải vô địch bóng chuyền nữ U21 thế giới 2025 ở Indonesia, tuyển U21 Việt Nam gây ấn tượng mạnh khi thắng Indonesia, Serbia, Canada, Puerto Rico và chỉ thua Argentina. Kết thúc vòng bảng, đội đứng nhì bảng A, sẵn sàng đối đầu Thổ Nhĩ Kỳ ở vòng 1/8.
Nhưng tối 12/8, Liên đoàn Bóng chuyền Thế giới (FIVB) bất ngờ tuyên bố xử thua Việt Nam 0-3 ở ba trận, thay đổi tỷ số trận gặp Argentina thành 0-3. Lý do: một VĐV vi phạm tư cách thi đấu, nhưng không công bố danh tính hay lỗi cụ thể.
Hệ quả, U21 Việt Nam rơi xuống nhóm tranh hạng 17-24, thay vì tiếp tục tranh suất vào nhóm mạnh.
Quy trình kiểm tra gây tranh cãi
Trong thể thao đỉnh cao, vi phạm tư cách thi đấu thường liên quan gian lận tuổi, doping, án kỷ luật, hoặc vấn đề giới tính. FIVB quản lý giải và xác nhận lý lịch VĐV qua giấy khai sinh, hộ chiếu.
Thông thường, hồ sơ chỉ được kiểm tra cơ bản. Nếu có nghi vấn, FIVB lập tiểu ban điều tra mà không báo trước cho đội. Tuy nhiên, Cục Thể dục thể thao Việt Nam khẳng định quy định kiểm tra này chưa từng được thông báo trước giải, đặt câu hỏi về cơ sở pháp lý và tính công bằng.
Phản ứng từ Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam
Sáng 13/8, VFV cho biết đã gửi đơn khiếu nại chính thức, yêu cầu FIVB làm rõ vi phạm cụ thể và quy trình kiểm tra. Đại diện VFV cho hay ban đầu FIVB chỉ lấy mẫu máu, nước tiểu của một số VĐV và yêu cầu đối chiếu giấy tờ gốc, mà không thông báo mục đích. VFV đánh giá đây là quy trình doping thông thường, nên bất ngờ với án phạt nặng được đưa ra chưa đầy 20 tiếng sau.
Tiền lệ xử lý thiếu nhất quán
Một số chuyên gia liên hệ vụ việc với trường hợp Aprilia Manganang – cựu VĐV Indonesia từng gây tranh cãi về giới tính tại SEA Games. Dù có nhiều khiếu kiện, FIVB trước đây vẫn bảo vệ quyền thi đấu của Manganang, cho tới khi thông tin y tế xác nhận cô là nam giới vào năm 2021.
Điều này làm dấy lên nghi ngờ về sự thiếu nhất quán trong cách xử lý các trường hợp liên quan tới giới tính, đặc biệt khi so sánh với tốc độ ra quyết định trong vụ của U21 Việt Nam.
Bài học từ các môn thể thao khác
Việc xác định giới tính trong thể thao là vấn đề nhạy cảm, từng gây tranh cãi ở Olympic Paris 2024 với trường hợp Imane Khelif (Algeria) và Lin Yu Ting (Đài Loan). Dù Khelif có kết quả xét nghiệm DNA cho thấy mang nhiễm sắc thể XY, IOC vẫn cho phép thi đấu và cô giành HCV quyền Anh nữ hạng 66kg.
Các chuyên gia y học thể thao nhấn mạnh: ranh giới XX–XY không hoàn toàn rõ ràng. Một số người mang đặc điểm lưỡng tính bẩm sinh, chiếm 0,05–1,7% dân số thế giới, đòi hỏi quy trình kiểm tra kỹ lưỡng và nhân văn để tránh gây tổn hại cho VĐV và hình ảnh quốc gia.
Cần minh bạch và quy định rõ ràng
Theo đại diện VFV, FIVB cần công khai tiêu chí, phương pháp xét nghiệm và quy trình xử lý trước mỗi giải. Nếu có vấn đề nghiêm trọng về tư cách thi đấu, việc điều tra nên hoàn tất sau giải để đảm bảo tính khách quan và tránh ảnh hưởng tâm lý, phong độ của các VĐV trẻ.
Hiện, đội tuyển U21 nữ Việt Nam vẫn tiếp tục thi đấu ở vòng phân hạng, đồng thời chờ phản hồi từ FIVB về đơn khiếu nại. Sự việc là lời nhắc nhở các liên đoàn thể thao cần chuẩn bị hồ sơ, quy trình đối phó những tình huống phát sinh, nhất là khi thi đấu ở sân chơi quốc tế.
Theo Báo VnExpress
