Không gian mạng trở thành mặt trận khốc liệt khi Mỹ, Israel và Iran liên tục sử dụng AI, tin giả và các lệnh cấm để bóp méo sự thật về chiến sự.
Chiến tranh thông tin và sự lên ngôi của công nghệ AI
Bên cạnh hỏa lực thực tế, vũ khí thông tin đang được các bên triển khai ồ ạt trong cuộc đối đầu giữa liên quân Mỹ – Israel và Iran. Ngay sau các đợt không kích ngày 28 tháng 2 năm 2026, hạ tầng internet tại Iran đã gần như sụp đổ khi kết nối giảm xuống chỉ còn 1% so với mức bình thường. Sự cô lập kỹ thuật số này khiến người dân rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn tin độc lập, buộc phải phụ thuộc vào các kênh truyền thông và ứng dụng nội địa do chính quyền kiểm soát.
Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã làm thay đổi hoàn toàn cách thức tuyên truyền bằng việc sản xuất các hình ảnh giả mạo một cách thuyết phục nhưng chi phí cực thấp. Điển hình là việc truyền thông Iran đăng tải ảnh vệ tinh đã qua xử lý AI để khẳng định một căn cứ Mỹ bị tiêu diệt, dù thực tế đó là ảnh cũ từ năm trước,. Theo các tổ chức theo dõi tin tức, số lượng tuyên bố sai lệch từ các kênh truyền thông nhà nước tại khu vực đã tăng vọt kể từ khi xung đột bùng phát.
Trên các mạng xã hội như X, hàng triệu lượt xem đã đổ dồn vào các video được gắn mác thời sự nhưng thực chất là cảnh quay cũ từ nhiều năm trước,. Chuyên gia Marc Owen Jones nhận định rằng mạng lưới tài khoản có sự hậu thuẫn đang nỗ lực định hình nhận thức toàn cầu theo hướng có lợi cho họ. Việc sử dụng ngôn ngữ thiên kiến và các thuật ngữ mang tính áp đặt cũng được xem là một dạng vũ khí nhằm thao túng tâm lý cộng đồng quốc tế.
Chiến tranh thông tin cùng các biện pháp kiểm duyệt nghiêm ngặt
Kiểm duyệt thông tin đã trở thành tuyến phòng thủ then chốt khi cả Israel và Iran đều siết chặt các hoạt động báo chí tại hiện trường. Tại Israel, quân đội ban hành chỉ thị cấm các phóng viên quay phim tại thực địa hoặc sử dụng thiết bị bay để đưa tin về các vị trí quân sự. Tần suất can thiệp của ban kiểm duyệt quân sự vào tin tức đã tăng gấp đôi so với các cuộc chiến trước đó, khiến phạm vi đưa tin trở nên thiếu trung thực.
Ở phía ngược lại, Iran đã hình sự hóa các hành vi quay phim hoặc đưa tin về các cuộc tấn công, coi đây là tội hợp tác với kẻ thù. Nhiều nhà làm phim và phóng viên đã bị bắt giữ mà không có lệnh của tòa án, trong khi internet bị cắt đứt để ngăn chặn dòng thông tin từ bên trong ra ngoài. Các quốc gia láng giềng như Qatar hay UAE cũng áp đặt các hình phạt tù đối với việc chụp ảnh hiện trường hoặc lan truyền nội dung sai sự thật.
Sự sụp đổ của không gian thông tin công cộng đặt ra thách thức lớn cho việc xác định sự thật giữa những luồng tuyên truyền đối lập. Các vụ việc thương tâm, như cuộc tấn công vào trường học khiến hàng trăm nữ sinh thiệt mạng, thường bị truyền thông các bên giải thích theo những cách hoàn toàn khác nhau. Để đối phó, các chuyên gia khuyến cáo người xem cần kiểm chứng kỹ nguồn gốc tài khoản và nhận diện các dấu hiệu bất thường của hình ảnh AI trước khi chia sẻ.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
