Chính phủ đề xuất chi 580.000 tỷ đồng hiện đại hóa giáo dục đến 2035

Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội chương trình đầu tư hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026-2035 với tổng vốn dự kiến 580.133 tỷ đồng. Mục tiêu nâng cao chất lượng, chuẩn hóa cơ sở vật chất và phát triển nhân lực chất lượng cao.

Tổng mức đầu tư và cơ cấu vốn dự kiến

Tại phiên họp thứ 51 tối 17/11, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa giáo dục giai đoạn 2026-2035. Tổng nguồn lực dự kiến 580.133 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách trung ương chiếm khoảng 349.113 tỷ đồng, tương đương 60,2%. Ngân sách địa phương dự kiến 115.773 tỷ đồng. Phần còn lại là vốn đối ứng từ các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, đại học và nguồn huy động hợp pháp khác.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh chương trình nhằm chuẩn hóa và hiện đại hóa toàn diện hệ thống giáo dục quốc dân. Đồng thời mở rộng cơ hội học tập suốt đời, đáp ứng nhu cầu nhân lực chất lượng cao của đất nước. Chương trình tập trung cả về cơ sở vật chất, chuyển đổi số, phát triển giáo viên và năng lực học sinh, hướng tới nền giáo dục hiện đại và toàn diện.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tán thành sự cần thiết nhưng đề nghị tập trung đầu tư trọng tâm, tránh dàn trải. Đồng thời yêu cầu làm rõ tỷ lệ vốn địa phương và tính khả thi của các nguồn huy động khác để bảo đảm hiệu quả sử dụng ngân sách.

Mục tiêu cụ thể đến năm 2030

Chính phủ xác định nhiều mục tiêu cụ thể cần hoàn thành đến năm 2030. Đó là kiên cố hóa 100% trường lớp mầm non và phổ thông, đảm bảo cơ sở vật chất, thiết bị đạt chuẩn quốc gia. Chương trình cũng đặt mục tiêu xây dựng không gian học tập hiện đại, bao gồm phòng bộ môn, phòng thực hành và các khu STEM/STEAM.

Chính phủ dự kiến hoàn thành phổ cập mầm non cho trẻ 3-5 tuổi, đồng thời tối thiểu 30% cơ sở phổ thông sẽ triển khai dạy học bằng tiếng Anh. Khoảng 50% cơ sở phổ thông sẽ xây dựng hệ sinh thái ươm mầm tài năng, hỗ trợ học sinh năng khiếu và khởi nghiệp sáng tạo.

Về hoạt động ngoại khóa, chương trình đặt mục tiêu 70% học sinh tham gia thể thao, văn hóa, nghệ thuật và 50% học sinh tham gia các dự án phục vụ cộng đồng. Ngoài ra, 18 trường cao đẳng nghề sẽ được đầu tư trở thành trung tâm đào tạo nhân lực kỹ năng cao.

Về giáo dục đại học, 8 trường đại học công lập trọng điểm sẽ được hiện đại hóa. Mục tiêu là phấn đấu lọt vào top 200 châu Á và có ít nhất một trường vào top 100 thế giới ở một số lĩnh vực. Các mục tiêu này sẽ giúp nâng cao năng lực đào tạo, phát triển nghiên cứu khoa học và kết nối quốc tế cho giáo dục Việt Nam.

Mục tiêu dài hạn đến 2035 và thách thức thực hiện

Đến năm 2035, chương trình đặt mục tiêu 100% cơ sở mầm non và phổ thông đạt chuẩn cơ sở vật chất. Tiếng Anh sẽ được đưa thành ngôn ngữ thứ hai trong toàn bộ trường học. Ngoài ra, các trường đại học sẽ hình thành trung tâm đổi mới sáng tạo, góp phần phát triển tri thức và nhân lực chất lượng cao.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng mục tiêu 30% cơ sở dạy bằng tiếng Anh vào năm 2030 và 100% vào 2035 là tham vọng lớn. Nguyên nhân là thiếu giáo viên ngoại ngữ và cơ sở vật chất đáp ứng chuẩn quốc tế. Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương và Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh cần thu hút mạnh đầu tư tư nhân, giảm lệ thuộc vào ngân sách nhà nước.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu ưu tiên các vùng khó khăn, dân tộc thiểu số, giáo dục mầm non và đại học. Đồng thời cần tập trung vào cơ sở vật chất, chuyển đổi số và ngoại ngữ. Bên cạnh đó, việc bố trí hơn 580.000 tỷ đồng trong bối cảnh còn nhiều chương trình lớn khác cũng là một thách thức cần cân nhắc kỹ lưỡng.

Lộ trình trình Quốc hội và triển khai chương trình

Chính phủ dự kiến trình Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư ngày 25/11/2025 và thảo luận tại hội trường vào ngày 2/12/2025. Đây là bước quan trọng để chương trình có thể chính thức triển khai từ năm 2026.

Việc trình bày rõ lộ trình, nguồn vốn và mục tiêu cụ thể sẽ giúp Quốc hội và các cơ quan quản lý đánh giá hiệu quả, khả năng thực hiện và tính khả thi. Đồng thời, các địa phương và cơ sở giáo dục cũng cần chuẩn bị kế hoạch triển khai, huy động nguồn lực hợp pháp và phối hợp với các trường đại học, cao đẳng, doanh nghiệp để nâng cao chất lượng giáo dục.

Chính phủ khẳng định đây là chương trình mang tính chiến lược, góp phần hiện đại hóa hệ thống giáo dục Việt Nam, chuẩn hóa cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển nhân lực chất lượng cao trong 10 năm tới.

Theo: Trí Thức VN