Đàm phán hạt nhân Mỹ – Iran: Chuyển địa điểm sang Oman và hy vọng giảm nhiệt căng thẳng

Cuộc đối thoại hạt nhân giữa Mỹ và Iran dự kiến diễn ra tại Oman vào ngày 6/2 tới, thay thế địa điểm Istanbul trong nỗ lực hạ nhiệt đối đầu tại Trung Đông.

Thay đổi địa điểm và yêu cầu về hình thức đối thoại

Theo giới quan sát, chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã chấp thuận yêu cầu từ phía Tehran về việc chuyển địa điểm gặp mặt từ Thổ Nhĩ Kỳ sang Oman. Thay vì một diễn đàn rộng rãi có sự tham gia của các quốc gia Ả Rập và Hồi giáo với tư cách quan sát viên như kế hoạch ban đầu, phía Iran bày tỏ mong muốn được đối thoại song phương trực tiếp chỉ với Mỹ. Động thái này được thực hiện sau khi Tổng thống Masoud Pezeshkian chỉ thị chuẩn bị các phương án phản hồi sáng kiến từ phía Mỹ, dựa trên đề nghị của một số quốc gia trong khu vực.

Phía Iran tuyên bố chỉ chấp nhận đối thoại trong một “bầu không khí phù hợp, không có đe dọa và yêu sách vô lý” dựa trên sự tôn trọng lẫn nhau. Tuy nhiên, hình thức đàm phán cuối cùng vẫn đang được thảo luận, bao gồm cả khả năng các quốc gia láng giềng có thể tham gia vào một giai đoạn nhất định của tiến trình tại Oman.

Những bất đồng về phạm vi và nội dung đàm phán

Mặc dù hai bên đã thống nhất được thời gian và địa điểm, một số nhà quan sát cho rằng vẫn tồn tại những khoảng cách lớn về kỳ vọng giữa Washington và Tehran. Iran khẳng định các cuộc thảo luận chỉ nên tập trung vào hồ sơ hạt nhân, đồng thời từ chối đưa chương trình tên lửa hay năng lực quốc phòng lên bàn đàm phán. Ngược lại, phía Mỹ muốn mở rộng phạm vi đối thoại sang cả vai trò của Iran đối với các lực lượng đồng minh tại Trung Đông và mức độ làm giàu uranium.

Một số nguồn tin quốc tế cho biết Iran có thể sẵn sàng dừng chương trình hạt nhân hiện tại để đạt được thỏa thuận nhằm giảm bớt căng thẳng, nhưng vẫn đề xuất thành lập một liên minh khu vực riêng để sản xuất điện hạt nhân. Đáng chú ý, cuộc đàm phán lần này dự kiến có sự tham gia của ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump, trong khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và Đặc phái viên Witkoff đang duy trì liên lạc trực tiếp để chuẩn bị cho sự kiện.

Sau khi các nỗ lực ngoại giao bị đình trệ vào năm 2025 do xung đột vũ trang giữa Israel và Iran, ưu tiên hàng đầu của cuộc gặp tại Oman được cho là nhằm tránh nguy cơ bùng nổ chiến tranh diện rộng. Tuy nhiên, việc liệu hai bên có thể vượt qua những nghi ngại về lợi ích quốc gia để đạt được một thỏa thuận thực chất hay không vẫn còn là một vấn đề đang được để ngỏ.

Theo: Báo Dân trí