Đăng ký điện mặt trời mái nhà: Những điều cần biết

Điện mặt trời mái nhà ngày càng phổ biến, nhưng quy định đăng ký khiến nhiều hộ gia đình lo lắng về thủ tục và nguy cơ bị phạt.

Điện mặt trời mái nhà và nỗi lo bị phạt

Nhiều hộ gia đình tại Việt Nam đang lo lắng về quy định đăng ký điện mặt trời mái nhà. Chị Hải An, 50 tuổi, ở Hải Phòng, lắp hệ thống điện mặt trời từ năm 2023. Hệ thống 12 tấm pin và pin tích trữ 6 kWh giúp chị giảm hóa đơn tiền điện từ 6 triệu đồng xuống 80.000 đồng mỗi tháng vào mùa hè. Mùa đông, chi phí chỉ còn 20.000-30.000 đồng. Tuy nhiên, chị mới biết phải đăng ký với cơ quan chức năng. “Luật không rõ từ đầu, giờ có đề xuất phạt, gia đình tôi rất lo lắng”, chị An chia sẻ.

Sáu người bạn của chị tại Hải Phòng cũng chung nỗi lo. Họ e ngại thủ tục phức tạp và mức phạt không rõ ràng. Tương tự, chị Thúy Mai, 40 tuổi, ở Gia Lai, giảm hóa đơn từ 3 triệu đồng xuống 200.000 đồng nhờ điện mặt trời. Chị nghĩ lắp trên mái nhà mình không ảnh hưởng lưới điện quốc gia, nên không thông báo. Giờ đây, chị lo thủ tục hợp thức hóa sẽ rườm rà.

Điện mặt trời mái nhà cần đăng ký để đảm bảo an toàn

Đăng ký điện mặt trời mái nhà: Những điều cần biết
Một hệ thống điện mặt trời được lắp hoàn thiện trên mái nhà một hộ gia đình ở Gia Lai năm 2025. (Ảnh: VnExpress)

Theo EVN, đăng ký điện mặt trời mái nhà giúp quản lý quy mô và đảm bảo an toàn lưới điện quốc gia. Việt Nam hiện có hơn 103.000 hệ thống, công suất trên 9.500 MW. Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đặt mục tiêu 50% nhà dân và tòa nhà công sở dùng điện mặt trời tự sản, tự tiêu vào năm 2030. Luật sư Diệp Năng Bình cho rằng đăng ký là yêu cầu kỹ thuật, không phải làm khó người dân. “Hàng chục nghìn nguồn phát điện không đăng ký có thể gây quá tải cục bộ, ảnh hưởng chất lượng điện áp”, ông giải thích.

Trên thế giới, đăng ký là bắt buộc. Ở Mỹ, hộ gia đình cần xin phép chính quyền địa phương và ký hợp đồng đấu nối với công ty điện lực. Đức yêu cầu mọi hệ thống đăng ký với Cơ quan Mạng lưới Liên bang để đảm bảo lưới điện ổn định. Các nước EU đã đơn giản hóa thủ tục, nhưng đăng ký vẫn là bước không thể thiếu.

Giải pháp đơn giản hóa thủ tục đăng ký

EVN cho biết hệ thống dưới 100 kW chỉ cần thông báo tới Sở Công Thương và công ty điện lực. Người dân có thể dùng website, ứng dụng di động hoặc kênh trực tuyến để đăng ký. Ông Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng ban Kinh doanh EVN, khẳng định hệ thống tiếp nhận thông báo đã vận hành ổn định, tạo thuận lợi cho khách hàng.

Chị Hải An mong muốn có hướng dẫn rõ ràng và thủ tục nhanh gọn. “Chính sách cần ưu tiên sự tiện lợi, tránh quy định dài dòng gây mệt mỏi”, chị nói. Công ty điện mặt trời Kiên Khang ở Gia Lai hỗ trợ khách hàng đăng ký, gửi thông tin theo mẫu và bản vẽ cơ bản. Thị trường điện mặt trời tăng trưởng mạnh, với lượng khách hàng tăng 50-70% trong 9 tháng đầu năm 2025.

Chị Thanh Hoa, 35 tuổi, ở Nghệ An, yêu cầu đơn vị thi công hỗ trợ đăng ký. Chị cho rằng quy định cần thiết để quản lý hiệu quả. “Hướng dẫn rõ ràng và thái độ hợp tác từ cơ quan quản lý sẽ giúp người dân yên tâm”, chị nói. Nghị định 58/2025 đã nêu yêu cầu thông báo, nhưng cần truyền thông rộng rãi hơn để tránh hiểu lầm.

Theo: VnExpress