Giá nhà liên tục tăng cao đang đẩy giấc mơ an cư của nhiều người dân ra xa tầm với. Khi nhà ở trở thành đặc quyền thay vì nhu cầu thiết yếu, thị trường không chỉ bất công mà còn tiềm ẩn nguy cơ bong bóng, đe dọa sự ổn định kinh tế. Đã đến lúc cần nhìn lại: nhà ở là nhu cầu thiết yếu, không phải món hàng để đầu cơ.
- Chứng khoán tiệm cận mốc 1.500 điểm: Cơ hội hay rủi ro cho nhà đầu tư?
- Cải cách tiền lương: Hơn 76.000 tỷ đồng tạo cú hích cho kép thu nhập và tăng trưởng
- Giá vàng tăng mạnh ngày 19/7: Sự kết hợp của kỳ vọng lãi suất và bất ổn toàn cầu
Nửa đầu năm 2025, giá bất động sản tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng tiếp tục xác lập mặt bằng giá mới, cao chưa từng thấy. Theo Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), giá căn hộ trung bình tại Hà Nội đã tiệm cận 76 triệu đồng/m², TP.HCM lên tới 77 triệu đồng/m², còn Đà Nẵng chạm ngưỡng 66,4 triệu đồng/m². Đáng nói, hàng loạt dự án mới sắp mở bán đã manh nha mức giá vượt 100 triệu đồng/m² – dù lượng giao dịch trên thị trường đang có xu hướng giảm.
Lệch pha cung – cầu: Nhà sang thì thừa, nhà giá hợp lý lại thiếu
Tăng giá không đi kèm tăng chất lượng hay phù hợp với nhu cầu thực. Nguồn cung nhà ở phân khúc bình dân gần như biến mất khỏi bản đồ bất động sản đô thị. Hơn 62% sản phẩm mở bán mới trong nửa đầu năm 2025 là phân khúc cao cấp và hạng sang, trong khi nhu cầu chủ yếu vẫn tập trung ở phân khúc dưới 60 triệu đồng/m².
Không có gì ngạc nhiên khi thanh khoản ở mức thấp, tỷ lệ hấp thụ chỉ khoảng 15-16%. Người mua để ở – vốn là đối tượng cần nhà nhất – lại là nhóm bị đẩy ra ngoài lề thị trường.
Giấc mơ an cư của người thu nhập trung bình – ngày càng xa vời
Câu chuyện của chị Hằng (36 tuổi, nhân viên văn phòng) là ví dụ điển hình: tích góp 5 năm, gom được 1 tỷ đồng, chị dự tính vay thêm để mua căn hộ hơn 2 tỷ đồng tại Bình Dương. Thế nhưng chỉ trong vài tháng, giá căn hộ nhảy vọt từ 33 triệu lên 40 triệu đồng/m², đẩy tổng giá trị vượt tầm với. Chị buộc phải dừng kế hoạch.
Hàng loạt người lao động khác cũng rơi vào cảnh tương tự. Với thu nhập từ 10 đến 22 triệu đồng/tháng. Việc dành dụm để mua nhà gần như là bài toán không lời giải khi mức giá trung bình của một căn hộ nhỏ hiện đã tiệm cận 3 tỷ đồng.
Trong khi đó, thu nhập bình quân đầu người chỉ tăng khiêm tốn, từ 6 đến 10%/năm. Như vậy, tốc độ tăng giá nhà đã bỏ xa khả năng chi trả thực tế của người dân. Tạo ra khoảng cách ngày càng lớn và nguy cơ bất bình đẳng tiếp cận nhà ở.
Đừng để bất động sản trở thành “trò chơi tài chính” của một nhóm nhỏ
Giá nhà tăng một phần đến từ chi phí đầu vào như giá đất, lãi vay, chi phí xây dựng… Nhưng một thực tế không thể phủ nhận là sự kỳ vọng quá lớn về lợi nhuận từ cả nhà đầu tư, lẫn một bộ phận người dân đầu cơ, đang góp phần đẩy giá lên mức phi thực tế.
Nhiều người mua nhà không phải để ở mà để “lướt sóng”, tạo cơn sốt giả tạo. Khi người thật, việc thật không thể mua được nhà, thị trường sẽ mất nền tảng bền vững. Nguy cơ bong bóng – như VARS và các chuyên gia cảnh báo – sẽ hiện hữu nếu không kiểm soát kịp thời.
Lời cảnh tỉnh và trách nhiệm cộng đồng
Trong văn hóa người Việt, “mua được căn nhà” không chỉ là tài sản. Mà là mốc đánh dấu sự trưởng thành, là điểm tựa của một đời người. Một mái nhà không đơn thuần là chỗ ở. Đó là nơi cha mẹ gìn giữ tổ ấm. Nơi con trẻ lớn lên với tiếng cười, nơi từng bữa cơm sum họp giữ ấm tình thân. Nhưng ngày nay, giấc mơ ấy đang trở nên quá xa vời đối với hàng triệu người.
Khi giá nhà không ngừng tăng, giấc mơ an cư đang dần trở thành đặc quyền của số ít. Một người trẻ có công việc ổn định. Thu nhập trung bình, tiết kiệm vài năm… vẫn chỉ đủ để trả tiền đặt cọc. Nhiều cặp vợ chồng làm việc cật lực. Nhưng vẫn sống trong cảnh thuê trọ, không dám sinh con vì không có chốn ổn định để nuôi dạy.
Tổ ấm – đáng lẽ là điều thiêng liêng nhất – nay lại trở thành nỗi lo lớn nhất:
Người xưa dạy: “Đất có thổ công, sông có hà bá”.Mỗi tấc đất đều mang linh hồn, mang đạo nghĩa. Nhưng khi đất đai bị gom mua, găm hàng, nhà ở bị đẩy giá gấp ba gấp bốn để lướt sóng. Thì đó không còn là kinh doanh – mà là rút ruột giấc mơ của cả một thế hệ.
Chúng ta đang đi đến ranh giới nguy hiểm: khi an cư không còn là nền tảng của lạc nghiệp. Mà trở thành cuộc đua không công bằng. Đó là lời cảnh tỉnh không chỉ dành cho thị trường. Mà cho cả chính sách, cho những ai đang góp phần đẩy giá nhà lên cao như là một chỉ số thành công.
Bởi nếu một xã hội để phần lớn người dân không thể sở hữu căn nhà để sống – thì không còn là phát triển bền vững, mà là sự bất ổn đang âm thầm tích tụ.
Nhà ở xã hội: Đấu tranh với tình trạng đầu cơ, bảo vệ quyền lợi người thu nhập thấp
Nhà nước đã thực hiện nhiều chính sách xây dựng nhà ở xã hội. Nhằm giúp người có thu nhập thấp có điều kiện ổn định chỗ ở. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một số dự án nhà ở xã hội bị các nhóm đầu cơ lợi dụng bằng cách mua đi bán lại nhằm thu lợi bất chính. Dẫn đến giá cả bị đẩy lên cao không hợp lý. Tình trạng này không chỉ làm lệch mục tiêu ban đầu của chính sách. Mà còn gây khó khăn cho những người nghèo và lao động có thu nhập thấp trong việc tiếp cận nhà ở phù hợp. Do đó, việc tăng cường quản lý, minh bạch thông tin.Giám sát thị trường nhà ở xã hội trở nên cần thiết. Để đảm bảo nguồn nhà đúng đối tượng và phát huy hiệu quả lâu dài cho xã hội.
Giải pháp cho bài toán nghịch lý: Nhà nhiều, nhưng khó mua
Để đưa giá nhà trở lại mặt bằng hợp lý và tiếp cận được với người có nhu cầu thực. Các chuyên gia đề xuất:
- Phát triển quỹ nhà ở quốc gia với sự tham gia của các doanh nghiệp lớn, có trách nhiệm xã hội.
- Hỗ trợ chủ đầu tư xây nhà giá rẻ bằng cơ chế ưu đãi vay vốn, giải phóng mặt bằng, giảm thuế.
- Đẩy mạnh quy hoạch đô thị vệ tinh, phát triển hạ tầng đồng bộ như metro, vành đai, cao tốc.
- Thiết lập cơ chế kiểm soát giá bán sơ cấp không vượt ngưỡng hợp lý so với thu nhập vùng.
