Iran cắt internet toàn quốc ở mức chưa từng có nhằm dập biểu tình

Việc Iran cắt internet suốt 36 giờ để dập biểu tình bị đánh giá tinh vi và nghiêm trọng nhất từ trước tới nay, với nguy cơ kéo dài trong thời gian dài.

Cắt mạng gần như toàn diện, cô lập người dân

Iran đã cắt internet trên diện rộng khi các cuộc biểu tình chống chính quyền tiếp tục leo thang. Khoảng 90% lưu lượng internet vào Iran biến mất ngay sau khi lệnh có hiệu lực. Các cuộc gọi quốc tế không thể kết nối, theo chuyên gia quyền số Amir Rashidi. Dịch vụ di động trong nước cũng ngừng hoạt động ở nhiều khu vực. Rashidi mô tả cảm giác như sống giữa vùng hoang vu không có trạm BTS.

Đợt cắt mạng diễn ra liên tục 36 giờ và chưa có dấu hiệu kết thúc. Các nhà quan sát nhận định đây là mức độ kiểm soát cao nhất từng ghi nhận tại Iran. Ngay cả mạng vệ tinh Starlink cũng bị gây nhiễu ở nhiều khu vực. Starlink từng giúp người dân Iran vượt kiểm duyệt trong biểu tình 2022. Lần này, khả năng truy cập bị hạn chế nghiêm trọng hơn trước. Việc cắt mạng nhằm làm gián đoạn liên lạc của người biểu tình. Chính quyền tìm cách ngăn lan truyền hình ảnh và thông tin ra bên ngoài. Đây là biện pháp kiểm soát khủng hoảng quen thuộc nhưng được nâng cấp mạnh.

Kiểm duyệt tinh vi cho phép duy trì dài hạn

Chuyên gia Doug Madory cho rằng đợt cắt mạng này khác các lần trước. Iran không tắt hoàn toàn mà áp dụng kiểm soát chọn lọc. Một số kênh Telegram của chính phủ vẫn hoạt động bình thường. Điều đó cho thấy tồn tại danh sách trắng truy cập.

Chính quyền cần internet tối thiểu để vận hành bộ máy. Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei vẫn đăng bài trên X nhiều lần. Điều này chứng minh chính quyền giữ quyền truy cập riêng. Iran từng cắt internet năm 2019 nhưng mức độ thấp hơn hiện tại. So với Ai Cập 2011 hay Taliban Afghanistan, Iran kiểm soát chặt chẽ hơn. Madory nhận định Iran đã đầu tư nhiều năm cho hạ tầng kiểm duyệt. Nước này xây dựng mạng nội địa tương tự Trung Quốc.

Mục tiêu là duy trì hoạt động trong nước nhưng cô lập bên ngoài. Một số website đại học được mở tạm rồi đóng lại. Điều đó cho thấy khả năng bật tắt có chủ đích. Madory dự báo đợt cắt mạng có thể kéo dài. Ông cho rằng đây là chiến lược dài hạn. Iran chỉ duy trì kết nối tối thiểu phục vụ tuyên truyền. Phần còn lại bị tắt hoàn toàn để kiểm soát xã hội.

Theo: Theguardian