TP. HỒ CHÍ MINH — Sở Nội vụ và Đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM đề nghị bổ sung quy định ràng buộc mức lương đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tối thiểu bằng 70% tổng thu nhập thực tế của người lao động, nhằm ngăn tình trạng doanh nghiệp khai thấp để giảm mức đóng.
- Phú Quốc tăng tốc với 21 dự án hơn 137.000 tỷ đồng trước thềm APEC 2027
- Tập đoàn Đại Dũng ký hợp đồng 60 triệu USD, đưa cơ khí Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu
- Đối tượng truy nã đặc biệt sa lưới sau gần 30 năm lẩn trốn tại Lào
Kiến nghị được gửi trong quá trình góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Hai đơn vị lập luận rằng quy định hiện hành chưa có ngưỡng sàn cụ thể cho tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, tạo điều kiện cho thỏa thuận lương trên hợp đồng thấp hơn thu nhập thực lĩnh.
Theo nội dung đề xuất, người lao động thuộc diện áp dụng chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định sẽ phải đóng bảo hiểm xã hội trên mức lương tháng gồm lương theo công việc, phụ cấp lương và các khoản bổ sung thường xuyên, ổn định. Mức này không được thấp hơn 70% tổng tiền lương và các khoản phụ cấp có tính chất tiền lương.
Hai đơn vị dẫn Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội làm căn cứ, trong đó xác định mục tiêu mở rộng diện bao phủ tiến tới bảo hiểm xã hội toàn dân. Khoảng cách giữa chủ trương đó và thực tế đóng góp thấp hơn thu nhập thực tế chính là điểm hai đơn vị muốn dự thảo lần này xử lý dứt khoát.
Cùng hướng này, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh chỉ ra một lỗ hổng khác: khái niệm “ổn định” trong quy định về các khoản bổ sung chưa được lượng hóa. Sự mơ hồ này khiến các khoản thu nhập biến động theo tháng nhưng chi trả thường xuyên có thể bị loại ra khỏi căn cứ đóng, tùy cách hiểu của từng doanh nghiệp.
Đoàn Quảng Ninh đề nghị xây dựng tiêu chí xác định cụ thể và cơ chế tính mức đóng phù hợp tổng thu nhập thực tế, nhằm hạn chế việc doanh nghiệp phân loại các khoản thu nhập để tránh đưa vào căn cứ đóng bảo hiểm xã hội.
Bộ Nội vụ giải trình rằng phương án đóng trên tổng thu nhập đã được xem xét trong quá trình soạn thảo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, nhưng bị loại vì thu nhập người lao động thay đổi liên tục trong khi doanh nghiệp phải khai báo từ thời điểm ký hợp đồng hoặc đầu tháng, trước khi thu nhập thực tế được xác định. Bộ cũng lưu ý phương án này sẽ làm tăng đáng kể chi phí cho cả doanh nghiệp lẫn người lao động.
Trên cơ sở đó, nội dung đóng bảo hiểm xã hội theo tổng thu nhập đã không được đưa vào Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Bộ Nội vụ cho biết nếu sau này mở rộng đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, các quy định về tiền lương làm căn cứ đóng sẽ được hướng dẫn cụ thể theo từng thời điểm, trên cơ sở đề xuất của Chính phủ và quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Đỗ Vân (tổng hợp)
