Bài phát biểu của ông Trump tại Davos đã gây chấn động dư luận, phơi bày sự rạn nứt sâu sắc giữa Washington và các đồng minh truyền thống châu Âu.
- Căng thẳng Mỹ-Iran đe dọa đàm phán hòa bình UAE
- Công ty dầu mỏ Mỹ đến Venezuela tiếp cận tài nguyên dầu mỏ
- Nga nêu điều kiện bảo đảm an ninh cho Ukraine trong tiến trình hòa bình
Thông điệp “Nước Mỹ trên hết” và những chỉ trích về mô hình phương Tây
Trong bài phát biểu kéo dài hơn một giờ tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) vào ngày 21/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những tuyên bố mang tính khẳng định mạnh mẽ về vị thế kinh tế của Hoa Kỳ. Ông nhấn mạnh rằng nền kinh tế Mỹ đang “bùng nổ” với mức tăng trưởng GDP dự kiến đạt 5,4% trong quý IV năm 2025, cùng với đó là thị trường chứng khoán liên tục lập kỷ lục. Theo quan điểm của ông Trump, Hoa Kỳ hiện đóng vai trò là động cơ kinh tế của hành tinh và sự phát triển của nước này sẽ thúc đẩy toàn thế giới.
Tuy nhiên, bài phát biểu nhanh chóng chuyển sang những lời phê phán gay gắt nhắm vào các chính sách của châu Âu, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng và quản lý hành chính,. Ông Trump cho rằng các chính sách năng lượng tái tạo đã làm suy yếu lục địa già, lấy ví dụ về việc giá điện tại Đức tăng cao trong khi sản lượng sụt giảm. Ông mô tả các turbine gió là biểu tượng của sự thất bại và khẳng định việc cắt giảm quy định, giảm thuế tại Mỹ là con đường đúng đắn duy nhất.
Sự chỉ trích không dừng lại ở kinh tế mà còn lan sang các cam kết an ninh trong khối NATO. Ông Trump tuyên bố rằng các quốc gia châu Âu đang “nhận nhiều nhưng cho ít” và đối xử bất công với Mỹ. Ông nhắc lại lịch sử rằng nếu không có Mỹ, châu Âu có lẽ đã phải nói tiếng Đức hoặc tiếng Nhật từ sau Thế chiến thứ II. Những lời nói này phản ánh một sự thay đổi cơ bản trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương, nơi lợi ích quốc gia của Hoa Kỳ được ưu tiên hơn các cam kết đồng minh truyền thống,.
Phản ứng từ Brussels và bước đi hướng tới tự chủ chiến lược của châu Âu
Những tuyên bố của Tổng thống Trump ngay lập tức gây ra một làn sóng chấn động trong giới lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU). Theo các nguồn tin từ giới ngoại giao, phản ứng trong phòng họp tại Davos dao động từ sự im lặng sững sờ đến những biểu cảm nhăn mặt đầy lo ngại,. Tờ New York Times mô tả đây là một sự va chạm mạnh mẽ giữa “thế giới của ông Trump” và trật tự cũ, nơi các giá trị đồng minh từng được coi là bền vững trong nhiều thập niên,.
Tại Brussels, các lãnh đạo EU đã phải tổ chức họp khẩn để thảo luận về những cảnh báo của ông Trump, bao gồm cả vấn đề chủ quyền đối với Greenland,. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định rằng châu Âu cần phải mạnh mẽ hơn và không thể tiếp tục phụ thuộc hoàn toàn vào Hoa Kỳ. EU đang cân nhắc các khoản viện trợ độc lập cho Ukraine và thảo luận về việc xây dựng lực lượng quân sự riêng biệt, không phụ thuộc vào cấu trúc của NATO,.
Giới phân tích cho rằng bài phát biểu của ông chủ Nhà Trắng là một “lời cảnh tỉnh” thực tế cho lục địa già. Trong khi ông Trump nhấn mạnh vào việc đạt được các thỏa thuận hòa bình mới tại Ukraine và Trung Đông, châu Âu lại lo ngại về rủi ro khi bị gạt ra lề các quyết định quan trọng,. Bài học từ vấn đề Greenland và những áp lực kinh tế mà ông Trump tạo ra đang thúc đẩy EU chạy đua tự chủ chiến lược để đảm bảo an ninh và thịnh vượng trong một thế giới đầy biến động,.
Theo: Báo Dân trí
