Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 3/1/2026, tại Mar-a-Lago (Florida), nói Washington sẽ tạm thời “điều hành” Venezuela sau chiến dịch qua đêm bắt Tổng thống Nicolas Maduro. Ông cho biết các công ty dầu khí Mỹ sẽ đầu tư hạ tầng. Liên hợp quốc cảnh báo “tiền lệ nguy hiểm”. Hội đồng Bảo an dự kiến họp ngày 5/1.
- Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 28/12/2025-3/1/2026: Giá vàng sụt dốc, giá đồng lập kỷ lục mới
- Vợ NSND Công Lý: Nghèo đến mức đi chợ cũng đắn đo
- ‘Mũi tiêm vài phút’ mở ra bước tiến mới trong điều trị ung thư vú
Tuyên bố “điều hành” và tình hình kiểm soát trên thực địa
Trong họp báo, ông Trump phát biểu: “Chúng tôi sẽ điều hành Venezuela cho đến khi có thể thực hiện một quá trình chuyển tiếp an toàn, phù hợp và thận trọng. Chúng tôi không thể mạo hiểm để một người khác lên nắm quyền ở Venezuela mà không đặt lợi ích của người dân Venezuela lên trước”. Ông cũng để ngỏ khả năng triển khai lực lượng Mỹ nếu cần.
Tuy vậy, Reuters cho biết Mỹ chưa nêu rõ cơ chế giám sát. Lực lượng Mỹ cũng chưa kiểm soát Venezuela trên thực địa. Bộ máy hiện hành vẫn vận hành. Phó tổng thống Delcy Rodriguez lên truyền hình phản đối. Truyền thông Reuters nêu tòa án Venezuela sau đó yêu cầu bà Rodriguez giữ vai trò tổng thống lâm thời.
Liên hợp quốc và phản ứng quốc tế phân hóa
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho rằng động thái của Mỹ tạo ra “một tiền lệ nguy hiểm”. Ông nhấn mạnh yêu cầu các bên tôn trọng luật quốc tế, gồm Hiến chương Liên hợp quốc. Hội đồng Bảo an dự kiến họp ngày 5/1, sau đề nghị của Colombia, với sự ủng hộ của Nga và Trung Quốc. Reuters cho biết UNSC đã họp hai lần trước đó, vào tháng 10 và tháng 12, về căng thẳng Mỹ–Venezuela.
Phản ứng các nước tiếp tục chia rẽ. Trung Quốc, Nga, Mexico, Brazil và Tây Ban Nha chỉ trích. Trung Quốc tuyên bố “vô cùng sốc và lên án mạnh mẽ”. Đức, Anh, Đan Mạch kêu gọi tránh leo thang và ưu tiên giải pháp chính trị. Ở chiều ngược lại, Israel hoan nghênh. Argentina và Ecuador bày tỏ ủng hộ.
Kế hoạch dầu khí: Chevron, Exxon Mobil, ConocoPhillips và nút thắt hạ tầng
Ông Trump nói các công ty dầu khí Mỹ sẽ “chi hàng tỷ USD” để sửa hạ tầng xuống cấp và khôi phục sản xuất. Reuters nêu Chevron hiện là “ông lớn” Mỹ duy nhất còn hoạt động tại Venezuela. Exxon Mobil và ConocoPhillips từng có lịch sử dài tại đây, trước khi các dự án bị quốc hữu hóa gần hai thập kỷ trước dưới thời cựu Tổng thống Hugo Chavez.
Các nhà phân tích cảnh báo tiến độ sẽ kéo dài và cần vốn rất lớn. Reuters dẫn nhận định cần “hàng chục tỷ USD” và có thể mất ít nhất một thập kỷ nếu phương Tây cam kết đầu tư dài hạn. Ông Trump đồng thời khẳng định lệnh cấm vận dầu Venezuela của Mỹ vẫn còn hiệu lực, và quân đội Mỹ sẽ duy trì vị trí cho đến khi các yêu cầu của Washington được đáp ứng.
Venezuela xuất khẩu khoảng 921.000 thùng/ngày trong tháng 11/2025, theo dữ liệu vận tải mà Reuters tổng hợp. Sản lượng dầu Venezuela từng đạt 3,2 triệu thùng/ngày vào năm 2000, theo EIA như bài gốc dẫn.
Theo: Vneconomy
