Gần một tháng triển khai, xăng E10 tiêu thụ tới 800 triệu lít

Bộ Công Thương cho biết từ 01/6 đến 24/6, cả nước tiêu thụ khoảng 850 triệu lít xăng sinh học, trong đó xăng E10 chiếm tới 800 triệu lít.

Con số được ông Nguyễn Thành Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, công bố tại tọa đàm “Xăng E10: Hiểu đúng, dùng tốt” do báo Công Thương tổ chức sáng 30/6 tại Hà Nội. Theo ông, xăng E10 chiếm 94,12% tổng lượng xăng sinh học tiêu thụ, phần còn lại là xăng E5 với khoảng 50 triệu lít.

Việc phân phối xăng E10 trên toàn quốc bắt đầu chính thức từ ngày 01/6, sau khi nhiều địa phương và doanh nghiệp đã có bước chuẩn bị từ trước đó. Theo ông Nam, sau gần một tháng, nguồn cung được đảm bảo, hệ thống phân phối vận hành ổn định và người tiêu dùng thích nghi khá nhanh với loại nhiên liệu mới.

Tại TPHCM, địa bàn tiêu thụ xăng dầu lớn nhất cả nước, chiếm gần 20% sản lượng toàn quốc, quá trình chuyển đổi cũng diễn ra thuận lợi. Ông Nguyễn Khắc Hiếu, Phó trưởng phòng Quản lý năng lượng, Sở Công Thương TPHCM, cho biết thành phố đã khuyến cáo doanh nghiệp ngừng nhập xăng khoáng trước ngày 25/5 để giải phóng hàng tồn, chuyển sang nhập xăng E10. Nhờ chuẩn bị sớm, khi triển khai chính thức, nguồn cung E10 tại đây luôn ổn định; chưa ghi nhận phản ánh tiêu cực từ người dân, cũng không xảy ra gián đoạn nguồn cung hay biến động bất thường tại hệ thống bán lẻ.

Về mặt kỹ thuật, ông Nguyễn Thanh Bình, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ôtô, Xe máy, Xe đạp Việt Nam, cho rằng lo ngại xăng E10 gây hại động cơ hiện chưa có cơ sở khoa học. Xăng E10 đã được ban hành theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 8401:2024, đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật và an toàn đối với phương tiện. PGS.TS Ngô Thanh An, Trưởng khoa Công nghệ hóa học, Đại học Công Thương TPHCM, bổ sung rằng xăng E10 giúp quá trình cháy hoàn toàn hơn, giảm phát thải CO, CO2, hạn chế muội than và cặn bám trong động cơ. Việc phát triển nhiên liệu sinh học còn mở rộng đầu ra cho nông sản như sắn, mía và các phụ phẩm nông nghiệp.

Tuy nhiên, ông An lưu ý người tiêu dùng không thể quan sát trực tiếp hiệu quả cháy trong động cơ, nên quyết định sử dụng E10 hiện chủ yếu dựa trên niềm tin, đòi hỏi truyền thông bài bản hơn để người dân yên tâm thay đổi thói quen.

Dù kết quả bước đầu tích cực, ông Nam thừa nhận vẫn còn thách thức cần tháo gỡ. Một trong số đó là tâm lý e ngại của người sử dụng xe đời cũ dùng bộ chế hòa khí, cộng với thông tin thiếu kiểm chứng lan truyền trên mạng xã hội. Theo ông, dù chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy xăng E10 gây hại động cơ, cơ quan quản lý vẫn cần phối hợp với các hãng xe để kiểm chứng và công bố danh mục dòng xe tương thích.

Bộ Công Thương cũng nhìn nhận năng lực sản xuất xăng sinh học trong nước hiện chưa đáp ứng đủ nhu cầu lâu dài trên phạm vi toàn quốc, nên vẫn phải kết hợp giữa sản xuất trong nước và nhập khẩu. Để giải quyết, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 29/2026/NĐ-CP ngày 16/6 nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý và cơ chế điều hành phát triển thị trường xăng sinh học. Bộ Công Thương cho biết sẽ phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng lực lượng Quản lý thị trường tăng cường kiểm tra chất lượng từ khâu pha chế, phối trộn đến lưu thông, đồng thời công khai giá cơ sở và xử lý nghiêm hành vi gian lận thương mại.

Về phía doanh nghiệp, đại diện PVOIL, đơn vị tiên phong phân phối đồng loạt xăng E10 từ ngày 15/5, cho biết đã chuyển phương thức pha chế từ theo lô sang xuất hàng liên tục nhằm rút ngắn thời gian và nâng cao năng lực cung ứng. Doanh nghiệp hiện duy trì lượng ethanol dự trữ đủ dùng trong khoảng hai năm để ứng phó biến động thị trường.

Hướng tới các mục tiêu cao hơn như E15 hay E20 sau năm 2030, ông An kiến nghị tập trung vào ba trụ cột: làm chủ công nghệ sản xuất ethanol thế hệ hai từ phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, bã mía; tăng cường liên kết giữa nhà nước, doanh nghiệp và giới nghiên cứu; đồng thời đào tạo nhân lực chuyên sâu về công nghệ sinh học, đánh giá vòng đời sản phẩm và quản lý tín chỉ carbon. Ông cũng cho rằng Chính phủ cần có cam kết dài hạn về chính sách thuế, tín dụng xanh và hệ thống quy chuẩn chất lượng tương thích tiêu chuẩn quốc tế, nền tảng để thu hút đầu tư vào nhiên liệu sinh học và thúc đẩy chuyển đổi sang năng lượng xanh tại Việt Nam.

Vũ Hiếu (tổng hợp)