Mỹ nổ súng bắt giữ tàu hàng Iran tại Vịnh Oman giữa lúc căng thẳng gia tăng

Ngày 19-4, tàu khu trục Mỹ nổ súng và bắt giữ tàu hàng Iran tại Vịnh Oman với cáo buộc vi phạm phong tỏa. Tehran tuyên bố sẽ trả đũa, trong khi các nỗ lực đàm phán tại Pakistan vẫn đang lâm vào bế tắc.

Diễn biến vụ tấn công và bắt giữ tàu Touska của quân đội Mỹ

Theo hãng tin AFP, ngày 19-4, Tổng thống Donald Trump và quân đội Mỹ xác nhận một tàu khu trục đã nổ súng và bắt giữ tàu chở hàng mang cờ Iran mang tên Touska tại Vịnh Oman. Washington cho biết hành động này được thực hiện sau khi con tàu tìm cách né tránh lệnh phong tỏa của Mỹ. Trên nền tảng Truth Social, ông Trump thông tin rằng tàu khu trục USS Spruance đã chặn đứng phương tiện này bằng cách bắn thủng khoang máy ngay khi tàu phớt lờ cảnh báo dừng lại.

Hiện tại, thủy quân lục chiến Mỹ đang kiểm soát tàu Touska để kiểm tra hàng hóa bên trong. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho hay con tàu đang di chuyển về phía cảng Bandar Abbas của Iran thì bị chặn lại. Ông Trump cũng lưu ý rằng tàu Touska nằm trong danh sách trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ do từng có các hoạt động bất hợp pháp trước đây. Dữ liệu từ MarineTraffic cho thấy con tàu cách bờ biển miền nam Iran khoảng 45km, gần thành phố Chabahar trước khi bị lực lượng Mỹ tiếp cận.

Vụ bắt giữ diễn ra trong bối cảnh eo biển Hormuz vừa bị Iran đóng cửa trở lại vào ngày 18-4 để đáp trả việc Mỹ duy trì phong tỏa đối với các tàu ra vào cảng của nước này. Theo CENTCOM, lực lượng Mỹ đã yêu cầu tổng cộng 25 tàu thương mại phải quay đầu hoặc trở lại các cảng của Iran kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu. Căng thẳng leo thang mạnh mẽ khi các trang theo dõi tàu biển như Tanker Tracker xác định tàu Touska đã khởi hành từ Malaysia trước khi tiến vào vùng biển Oman.

Phản ứng của Tehran và triển vọng đàm phán bế tắc tại Pakistan

Ngay sau vụ việc, Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran đã lên tiếng cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn khi nổ súng vào tàu thương mại. Đầu ngày 20-4, truyền thông nhà nước Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya khẳng định con tàu đang trên hành trình từ Trung Quốc về nước và đã bị lính thủy đánh bộ Mỹ leo lên boong chiếm giữ. Tehran coi hành động của quân đội Mỹ là cướp biển có vũ trang và cảnh báo rằng các lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo sẽ sớm thực hiện các biện pháp trả đũa.

Liên quan đến các nỗ lực ngoại giao, truyền thông nhà nước Iran (IRIB) cho biết Tehran hiện không có kế hoạch tham gia đàm phán với Mỹ tại Pakistan vào ngày 20-4. Dù Tổng thống Trump đã cử các nhà đàm phán đến quốc gia này ngay trước khi thỏa thuận ngừng bắn hết hạn, giới chức Iran cho rằng bầu không khí chung đang không tích cực. Các hãng tin Fars và Tasnim nhấn mạnh việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa là điều kiện tiên quyết không thể thay đổi để hai bên có thể tiến hành đàm phán hiệu quả.

Ngày 19-4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, cho biết quân đội Israel đã nhận được lệnh sử dụng “toàn lực” tại Lebanon nếu binh sĩ bị đe dọa, bất chấp lệnh ngừng bắn đang có hiệu lực. Quyết định này được đưa ra sau khi một binh sĩ Israel thiệt mạng tại miền nam Lebanon vào ngày 17-4 do rơi vào bẫy tại một tòa nhà. Sự quyết liệt từ các bên, kết hợp với việc thỏa thuận ngừng bắn Mỹ – Iran chỉ còn ba ngày là kết thúc, đang đặt tình hình khu vực vào trạng thái báo động cực kỳ nghiêm trọng.

Theo: Báo Tuổi Trẻ