« Kế hoạch hòa bình Mỹ » do tổng thống Donald Trump thúc đẩy bị nhiều chuyên gia coi là chưa từng có tiền lệ. Nhiều ý kiến cho rằng văn bản này thực chất đặt Ukraina vào thế đầu hàng và đẩy châu Âu vào rủi ro an ninh mới.
- Cựu cảnh sát biến xe buýt cũ thành trạm giặt miễn phí
- Xe buýt giặt đồ miễn phí hỗ trợ người vô gia cư
- Châu Âu chạy đua kéo dài thời gian cho Ukraine trước tối hậu thư của ông Trump
Trump bị cáo buộc đứng hẳn về phía Nga
Chiến tranh Ukraina tiếp tục là tâm điểm bình luận của báo chí châu Âu trong tuần. Sự phẫn nộ dồn vào bước ngoặt mới từ Washington, khi Donald Trump chuyển hẳn thái độ với Kiev.
Libération chạy tít « Ukraina: Vụ săng-ta của Mỹ », Le Figaro nhận định « Trump và Putin tay trong tay để buộc Ukraina phải cúi đầu ». Trên Libération, chuyên gia François Heisbourg gọi « kế hoạch hòa bình Mỹ » là « điều chưa từng thấy trong lịch sử ».
Ông so sánh với thỏa thuận ngưng bắn tháng 6-1940 và cho rằng thời điểm đó quyền lợi nước bại trận còn được tôn trọng hơn những điều kiện mà Trump đưa ra cho Ukraina. Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot dùng thẳng từ « đầu hàng ».
Theo phân tích, Washington buộc Ukraina phải tổ chức bầu cử trong vòng ba tháng, nhưng không tổ chức tại các vùng đang bị Nga chiếm đóng. Đây bị xem là cái bẫy giúp hợp thức hóa việc sáp nhập Kiev vào quỹ đạo Moskva, trong khi Putin gần như đạt mọi mục tiêu, chỉ nhượng bộ rất nhỏ ở Zaporijia và Kherson.
Donald Trump được cho là hưởng lợi ở nhiều hướng. Nếu dỡ cấm vận dầu khí Nga, giá năng lượng có thể hạ nhiệt, cho phép ông khoe khoang vai trò « người kiến tạo hòa bình », đồng thời làm nhục châu Âu. Trong khi đó, Ukraina khó lòng chấp nhận, nhưng cũng không thể công khai bác bỏ kế hoạch khi đối diện đồng thời hai siêu cường.
Châu Âu lên tiếng về một “cú phản bội đúng thời điểm xấu nhất”
Le Figaro nhận định kế hoạch buộc Ukraina đầu hàng gây chấn động Kiev và khiến nhiều thủ đô châu Âu mất ngủ. Điểm rõ nhất, theo tờ báo, là Donald Trump đã chọn đứng về phía Vladimir Putin, chứ không phải Volodymyr Zelensky. Ông bị coi là ủng hộ kẻ xâm lược thay vì nạn nhân.
Marko Mihkelson, chủ tịch ủy ban đối ngoại Quốc hội Estonia, cảnh báo: « Nếu Ukraina chấp nhận kế hoạch này, sẽ không còn Ukraina nữa. Và nếu châu Âu chấp nhận, chúng ta phải chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh trực diện với Nga ».
Thời điểm công bố được đánh giá rất nhạy cảm. Zelensky đang chịu sức ép vì các vụ bê bối tham nhũng liên quan cộng sự, trong khi Nga tăng cường oanh kích vào thường dân. Thông điệp được cho là rất rõ: « Đừng hy sinh vì một chế độ tham nhũng », « Đã thua rồi, hãy đầu hàng nếu không muốn chịu thêm một mùa đông băng giá ».
Donald Trump bị cáo buộc chọn đúng thời điểm mà Matxcơva cho rằng mình đang có ưu thế để quay lưng với Ukraina. Sự « phản bội » này được đánh giá là đã chuẩn bị từ lâu. Nhiều câu hỏi đặt ra về việc liệu Putin có nắm giữ những bí mật tài chính hoặc đời tư nào của Trump, kiểu như « hồ sơ Epstein mới », khiến nhà lãnh đạo Mỹ phải chiều theo ý Kremlin.
Từ chiến tuyến Ucraina đến nội tình Nga và những cảnh báo cuối cùng
Từ góc nhìn quân sự, các phân tích lưu ý biên giới Nga đang tiến sát Odessa, trong khi quân số Ukraina có nguy cơ bị giảm một nửa nếu kế hoạch được áp đặt và đồng minh bị cấm viện trợ vũ khí. Khi đó, « kế hoạch hòa bình » không còn là lộ trình chấm dứt chiến tranh mà giống như bước chuẩn bị cho một đợt tấn công mới, đồng bộ và quyết liệt hơn.
Một khi Ukraina bị biến thành Belarus thứ hai, Nga khó dừng lại. Nhiều bài viết cảnh báo một cuộc chiến mới trên lục địa châu Âu có thể đã bắt đầu từ những tính toán này.
Về nội tình Nga, The Economist mô tả cảnh « cách mạng ăn thịt các con của mình ». Các blogger chiến trường, hay Z-blogger, từng đóng vai trò cổ vũ chiến tranh, nay lại mâu thuẫn với chính quyền. Chỉ trích quân đội không thể đè bẹp Ukraina có thể khiến họ đối mặt nhà tù.
Lévy đề xuất Pháp làm gương, cung cấp đủ hệ thống phòng không tương đương Patriot để bảo vệ các thành phố lớn, không cản trở Ukraina tấn công sâu vào lãnh thổ Nga và hội nhập Kiev vào mạng lưới radar, cảm biến, vệ tinh hỗ trợ quân đội NATO. Theo ông, đó không phải là « tham chiến », mà là điều kiện để Ukraina biến lợi thế chiến lược thành chiến thắng thực sự.
Theo: RFI

















