Phong bao đỏ mang may mắn, nhưng nếu trao nhầm lúc, niềm vui ngày Tết cũng nhạt đi

Mỗi dịp Tết, tiền lì xì lại trở thành chủ đề được bàn luận sôi nổi. Nên phát đến mấy tuổi, dựa vào đâu để dừng lại và làm sao để không gây khó xử cho cả người cho lẫn người nhận là những câu hỏi chưa có đáp án thống nhất.

Khi thói quen lì xì vô tình tạo áp lực

Trong nhiều gia đình, lì xì đầu năm đã trở thành một thói quen gần như mặc định. Cứ mỗi dịp Tết đến, người lớn chuẩn bị sẵn phong bao đỏ, còn con cháu thì quen với việc nhận lời chúc kèm theo tiền mừng tuổi. Thói quen ấy mang lại niềm vui suốt nhiều năm, cho đến khi người nhận không còn là trẻ nhỏ.

Văn hoá lì xì đầu năm. (Ảnh: Chụp màn hình báo Nghệ An Mới).

Không ít tình huống dở khóc dở cười xảy ra khi người lớn vô tư rút phong bao, nhưng người nhận đã ngoài 20 tuổi, tốt nghiệp đại học, thậm chí đã có công việc ổn định. Lúc này, phong bao đỏ không còn mang cảm giác háo hức như trước, mà thay vào đó là sự lúng túng hiện rõ trên gương mặt cả hai phía.

Người cho thì băn khoăn: không lì xì sợ bị cho là lạnh nhạt, còn lì xì thì e người nhận ngại. Người nhận lại rơi vào thế khó: nhận thì thấy mình đã quá tuổi, từ chối lại lo làm mất vui ngày Tết. Chính những áp lực vô hình ấy khiến một phong tục vốn rất đẹp đôi khi trở thành nguyên nhân gây gượng gạo trong không khí sum họp.

Nguồn gốc tiền lì xì và mốc trưởng thành truyền thống

Theo quan niệm xưa, tiền lì xì còn gọi là “áp tuế tiền”, xuất hiện với mục đích trấn áp tà khí, bảo vệ trẻ nhỏ trong dịp năm mới. Khi đó, tiền được xâu bằng dây đỏ, đặt bên người trẻ em với mong muốn xua đuổi điều xấu, cầu bình an suốt cả năm.

Ý nghĩa ban đầu của tiền lì xì. (Ảnh: Chụp màn hình báo Nghệ An Mới).

Dần theo thời gian, phong bao đỏ không còn mang nặng yếu tố tâm linh, mà trở thành biểu tượng của lời chúc phúc và sự quan tâm của người lớn dành cho con cháu. Tuy vậy, trong truyền thống, lì xì vẫn chủ yếu dành cho những người chưa trưởng thành.

Thời xưa, mốc trưởng thành được xác định khá rõ ràng thông qua các nghi lễ. Ngày nay, xã hội hiện đại quy ước chung mốc 18 tuổi là thời điểm đánh dấu sự trưởng thành về mặt pháp lý. Vì thế, ở nhiều gia đình, tiền lì xì thường dừng lại khi con cháu tròn 18 tuổi, bất kể còn đi học hay đã đi làm.

Tuy nhiên, thực tế đời sống hiện đại khiến mốc tuổi này không còn tuyệt đối. Có người 18 tuổi đã tự lập, nhưng cũng có người ngoài 25 vẫn đang học tập hoặc chưa ổn định cuộc sống. Chính sự khác biệt ấy làm nảy sinh nhiều quan điểm khác nhau về việc nên dừng lì xì khi nào.

Mốc tuổi khác nhau và điều quan trọng nhất

Ở nhiều tỉnh miền Nam, việc dừng lì xì không dựa vào tuổi, mà dựa vào tình trạng hôn nhân. Chỉ cần chưa kết hôn, dù đã 30 hay hơn nữa, vẫn có thể nhận phong bao đỏ. Quan niệm này xuất phát từ suy nghĩ truyền thống rằng chưa lập gia đình thì vẫn được xem là “chưa yên bề gia thất”.

Trong khi đó, ở miền Bắc, nhiều gia đình lại lấy việc đã đi làm, có thu nhập làm ranh giới. Khi con cháu có thể tự nuôi sống bản thân, việc tiếp tục nhận tiền lì xì bị xem là không còn phù hợp. Tiêu chí này nghe có vẻ hợp lý, nhưng trên thực tế lại dễ gây hiểu lầm nếu người lớn không nắm rõ hoàn cảnh của con cháu.

Chú ý đến phong tục của từng vùng miền. (Ảnh: Chụp màn hình báo Nghệ An Mới).

Dù áp dụng theo cách nào, điều cốt lõi của tiền lì xì vẫn không nằm ở số tiền hay mốc tuổi cụ thể. Quan trọng hơn cả là sự tinh tế và thấu hiểu. Người lớn có thể linh hoạt bằng cách chuyển từ lì xì sang lời chúc, một bữa cơm sum họp hay sự quan tâm tinh thần. Người trẻ cũng nên ứng xử khéo léo để giữ trọn không khí vui vẻ ngày Tết.

Suy cho cùng, phong bao đỏ chỉ là hình thức. Giá trị lớn nhất của Tết vẫn là sự gắn kết gia đình và cảm giác ấm áp khi được ở bên nhau.

Theo: Báo Nghệ An Mới