Quy định mới về quy trình tiêm thuốc độc trong thi hành án tử hình

Chính phủ ban hành Nghị định 203 hướng dẫn chi tiết quy trình tiêm thuốc độc thi hành án tử hình từ ngày 1/7, đảm bảo tính chặt chẽ, chính xác và đúng pháp luật nhất.

Các bước chuẩn bị và thực hiện tiêm thuốc độc

Căn cứ theo quy định tại Luật Thi hành án hình sự năm 2025 và Nghị định số 203 của Chính phủ, việc thi hành án tử hình bằng hình thức tiêm thuốc độc phải tuân thủ nghiêm ngặt. Nghị định này có hiệu lực từ 01/7, trước khi tiến hành, Hội đồng thi hành án tử hình có trách nhiệm kiểm tra kỹ lưỡng, thực hiện mở niêm phong và lập biên bản đối với các loại thuốc sử dụng. Người bị thi hành án sau đó sẽ được cán bộ chuyên môn cố định vào giường ở tư thế nằm ngửa, đảm bảo quá trình lưu thông máu không bị cản trở để thuốc có thể phát huy tác dụng tốt nhất trong suốt quy trình thực hiện.

Trong giai đoạn tiến hành, cán bộ thi hành án sẽ tiếp nhận tổng cộng 3 liều thuốc, bao gồm một liều chính và hai liều dự phòng nhằm xử lý các tình huống phát sinh. Quy trình tiêm bao gồm ba bước cơ bản: đầu tiên là tiêm thuốc làm mất tri giác, sau đó là thuốc làm liệt hệ vận động và cuối cùng là thuốc làm ngừng hoạt động của tim. Toàn bộ các bước này có thể được triển khai theo phương pháp tự động hoặc trực tiếp tùy theo điều kiện đúng trình tự kỹ thuật mà cơ quan có thẩm quyền đã ban hành.

Đáng chú ý, việc theo dõi điện tim là yêu cầu bắt buộc để xác định tình trạng của người bị thi hành án. Nếu sau mười phút kể từ khi tiêm liều thứ nhất mà nạn nhân chưa tử vong, cán bộ kiểm tra phải báo cáo Chủ tịch Hội đồng để lệnh tiêm liều thứ hai và tương tự với liều thứ ba. Trong trường hợp hy hữu khi cả ba liều thuốc đều không mang lại kết quả sau thời gian chờ đợi, Đội trưởng Đội Thi hành án có trách nhiệm báo cáo ngay để Chủ tịch Hội đồng quyết định tạm dừng việc thi hành án.

Kết thúc quy trình và các chế độ nhân đạo liên quan

Sau khi thực hiện đầy đủ các bước tiêm, bác sĩ pháp y sẽ tiến hành kiểm tra lâm sàng để xác định tình trạng tử vong dưới lệnh của Chủ tịch Hội đồng thi hành án. Khi có kết luận chính thức rằng người bị thi hành án đã chết, cán bộ chuyên môn mới được phép rút kim tiêm và các đường ống dẫn ra khỏi cơ thể. Hội đồng sau đó phải lập biên bản xác nhận sự việc theo đúng trình tự pháp luật; đồng thời, các liều thuốc dự phòng nếu không sử dụng hết sẽ được bàn giao lại cho cơ quan có thẩm quyền để bảo quản theo quy định.

Nghị định 203 cũng đặc biệt quan tâm đến các khía cạnh nhân đạo đối với người bị kết án tử hình. Theo đó, trại tạm giam có trách nhiệm tổ chức cho người chấp hành án được hưởng chế độ ăn uống đặc biệt với tiêu chuẩn bằng 5 lần ngày Lễ, Tết thông thường. Người bị thi hành án cũng được tạo điều kiện để thực hiện các nguyện vọng cuối cùng như viết thư hoặc ghi âm lời nói gửi lại cho gia đình, đảm bảo sự tôn trọng tối thiểu đối với quyền con người trong khuôn khổ pháp luật.

Giai đoạn cuối cùng của quy trình là việc bàn giao các di vật và hồ sơ liên quan cho người thân hoặc đại diện hợp pháp của người đã chết. Nhà chức trách có trách nhiệm bàn giao đầy đủ các loại giấy tờ, tiền bạc hoặc tài sản mà người bị thi hành án đã gửi lại trong thời gian bị giam giữ. Các chi phí mai táng cũng được thực hiện theo quy định chung, đảm bảo sự minh bạch và trách nhiệm của các cơ quan tổ chức trong việc giải quyết hậu quả của án tử hình theo đúng tinh thần của Nghị định mới.

Nguyễn Nhàn (tổng hợp)