Tàu Trung Quốc hoạt động dày đặc quanh Scarborough

AMTI ghi nhận tàu hải cảnh Trung Quốc duy trì tần suất hoạt động chưa từng có quanh bãi cạn Scarborough trong năm 2025.

Tàu Trung Quốc tại bãi cạn Scarborough và dữ liệu AIS

Một phân tích mới của Sáng kiến Minh bạch hàng hải châu Á (AMTI) cho thấy tàu hải cảnh Trung Quốc đã duy trì mức độ hoạt động kỷ lục tại bãi cạn Scarborough ở Biển Đông trong năm 2025.

Theo báo cáo công bố ngày 29.1, tổng số ngày hiện diện cộng dồn của từng tàu Trung Quốc tại khu vực này đã tăng mạnh, từ 516 ngày trong năm 2024 lên tới 1.099 ngày trong năm 2025, tức hơn gấp đôi chỉ trong vòng một năm.

AMTI cho biết, lực lượng hải cảnh Trung Quốc đã hiện diện gần như quanh năm tại Scarborough, với các hoạt động tuần tra được ghi nhận trong 352 ngày. Đây là mức độ liên tục hiếm thấy kể từ khi Trung Quốc giành quyền kiểm soát thực tế khu vực này vào năm 2012.

Phân tích của AMTI dựa trên dữ liệu từ Hệ thống Nhận dạng tự động (AIS), một hệ thống theo dõi tàu biển sử dụng bộ phát đáp để truyền tải thông tin vị trí, tốc độ và hướng đi theo thời gian thực.

Theo dữ liệu AIS, trung bình mỗi ngày có khoảng 3 tàu hải cảnh Trung Quốc hoạt động quanh Scarborough. Tuy nhiên, AMTI nhấn mạnh rằng con số thực tế có thể cao hơn, do không phải tất cả tàu đều bật AIS hoặc duy trì tín hiệu liên tục.

Một khoảng trống trong dữ liệu được ghi nhận từ ngày 17 đến 28.2.2025. Dù vậy, Lực lượng Tuần duyên Philippines cho biết các tàu Trung Quốc vẫn tiếp tục hoạt động tại khu vực này trong thời gian trên, cho thấy sự khác biệt giữa dữ liệu kỹ thuật và tình hình thực tế.

Ngoài ra, AMTI cũng nhận thấy phạm vi hoạt động của tàu Trung Quốc đã mở rộng về phía đông của bãi cạn, thay vì chỉ giới hạn trong khu vực truyền thống như trước đây.

Ý nghĩa chiến lược của Scarborough

Bãi cạn Scarborough nằm ở vị trí chiến lược tại Biển Đông, cách đảo chính Luzon của Philippines khoảng 240 km về phía tây và cách đảo Hải Nam của Trung Quốc gần 900 km.

Khu vực này trở thành điểm nóng sau cuộc đối đầu giữa tàu Trung Quốc và Philippines vào năm 2012, dẫn đến việc Trung Quốc kiểm soát thực tế bãi cạn. Kể từ đó, hoạt động của tàu cá Philippines tại đây thường xuyên gặp hạn chế.

AMTI cho rằng mức độ hiện diện cao trong năm 2025 cho thấy một xu hướng kiểm soát liên tục và có hệ thống của Trung Quốc tại Scarborough, thay vì chỉ là phản ứng trước các tình huống cụ thể.

Hiện chưa có phản hồi chính thức từ Trung Quốc hoặc Philippines về phân tích này. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định rằng sự gia tăng hoạt động có thể ảnh hưởng đến cân bằng an ninh hàng hải trong khu vực, cũng như đến sinh kế của ngư dân và quyền tiếp cận tài nguyên biển.

AMTI nhấn mạnh rằng dữ liệu AIS là công cụ quan trọng để theo dõi hành vi trên biển, song cũng thừa nhận những hạn chế về mặt kỹ thuật và khả năng che giấu tín hiệu của các tàu hoạt động.

Trong bối cảnh Biển Đông tiếp tục là khu vực tranh chấp phức tạp, hoạt động của tàu hải cảnh Trung Quốc tại Scarborough được xem là một trong những chỉ dấu quan trọng phản ánh chiến lược hàng hải của Bắc Kinh trong khu vực.

Theo: Thanh Niên