Kỳ thi vào lớp 10 tại nhiều địa phương đang tạo ra áp lực lớn cho học sinh do sự mất cân đối hạ tầng trường lớp cùng tâm lý coi trọng bằng cấp của xã hội.,
- Sân bay Dubai đóng cửa để chuyển giao sang siêu cảng hàng không mới
- Thời tiết miền Bắc chứng kiến đợt nắng nóng kỷ lục trong tháng 5
- Giải cứu người đàn ông mắc kẹt trên ngọn cây cao tại Phú Thọ
Áp lực từ hạ tầng và các con số thống kê thực tế
Cuối tháng 5, đầu tháng 6, nhiều địa phương trên cả nước bắt đầu bước vào giai đoạn cao điểm của các kỳ thi tuyển sinh lớp 10. Theo ghi nhận, mức độ cạnh tranh tại các thành phố lớn hiện ở mức cao, tạo ra tâm lý lo ngại cho cả người học, phụ huynh và đội ngũ giáo viên. Các cơ quan chức năng đã yêu cầu tìm kiếm giải pháp nhằm giảm bớt áp lực, tránh các hệ lụy tiêu cực có thể phát sinh trong mỗi mùa thi.
Số liệu thống kê cho thấy áp lực này xuất phát từ sự mất cân đối giữa tốc độ gia tăng dân số và khả năng đáp ứng của hệ thống giáo dục công lập. Tại Hà Nội, năm học 2024-2025 chỉ tiêu vào trường công lập chiếm khoảng 60% tổng số học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở. Bước sang mùa tuyển sinh năm 2026, có tới 87 trường trung học phổ thông công lập tại Hà Nội ghi nhận tỷ lệ cạnh tranh tăng cao, trong khi tại TP.HCM, tỷ lệ trung bình là 1 thí sinh đối chọi với 2,5 thí sinh khác.
Tại phân khúc các trường chuyên và năng khiếu, tỷ lệ đào thải đạt ngưỡng 1 chọi 7, khiến điểm 8 hay 9 không còn là sự đảm bảo chắc chắn cho một suất học. Tình trạng này dẫn đến việc học sinh phải tham gia các lớp học thêm và luyện thi cường độ cao cả ngày lẫn đêm. Khi hạ tầng trường lớp không đủ đáp ứng nhu cầu, việc trúng tuyển của học sinh này vô hình trung trở thành nỗi thất vọng của học sinh khác.
Rào cản tâm lý và định hướng phân luồng giáo dục
Bên cạnh yếu tố hạ tầng, áp lực còn đến từ sự kỳ vọng và tâm lý coi trọng thể diện của phụ huynh đối với con em mình. Nhiều gia đình đầu tư lớn về thời gian và tài chính, từ đó tạo ra áp lực “hoàn vốn” thông qua kết quả trúng tuyển của thí sinh. Việc sử dụng thành tích của người khác làm thước đo cũng khiến học sinh nảy sinh nỗi sợ thất bại, làm giảm động lực tự thân trong học tập.
Công tác phân luồng học sinh sau trung học cơ sở hiện vẫn vấp phải rào cản từ quan niệm xã hội về trường nghề. Theo các chuyên gia giáo dục, nhiều học sinh có năng khiếu thực hành và mong muốn làm việc thực tế nhưng bị gia đình ngăn cản do tâm lý muốn con theo đuổi con đường học thuật. Việc bắt ép học sinh theo đuổi những mục tiêu không phù hợp với năng lực cá nhân được đánh giá là sự lãng phí tài năng và gây ảnh hưởng đến tâm lý lứa tuổi.
Lứa tuổi 15, theo thuyết tâm lý học của Erik Erikson, các em đang loay hoay tự vấn: “Tôi là ai?”, “Tôi có giá trị gì đối với thế giới này?”. Việc trượt một nguyện vọng sẽ khiến các em tin rằng mình sinh ra đã kém cỏi, sự nỗ lực là vô ích. Nhiều học sinh trở nên chán ghét việc học ngay cả khi chưa bước chân vào cánh cửa trường THPT, thời gian dành cho thể thao, nghệ thuật và giao tiếp xã hội bị rút gọn và cắt bỏ.
Theo: Báo Dân trí
