Từ năm 2019 đến 2021, việc sáp nhập thôn, tổ dân phố giúp Việt Nam giảm hơn 16.000 đơn vị, cắt gần 49.000 cán bộ không chuyên trách và tiết kiệm khoảng 876 tỷ đồng ngân sách mỗi năm.
- Cảnh dở dang tại dự án khu đô thị liên quan “bầu” Đoan suốt hai thập kỷ – Khai Mở
- Phụ nữ kết hôn giả để chiếm đoạt sính lễ 400 triệu
- Cuộc thanh trừng lớn trong hàng ngũ tướng lĩnh Trung Quốc
Hơn 16.000 thôn, tổ dân phố được sáp nhập trong ba năm
Chủ trương tinh gọn bộ máy cơ sở được triển khai theo Nghị quyết 18 (2017) và Nghị quyết 37 (2018), được Quốc hội cụ thể hóa bằng Nghị quyết 653 (2019) về tiêu chí bắt buộc và khuyến khích sáp nhập.
Giai đoạn 2019–2021, 45 tỉnh, thành trên cả nước đã rà soát và sáp nhập 16.321 trong tổng số 86.282 thôn, tổ dân phố không đạt chuẩn về quy mô hộ hoặc diện tích, đưa tổng số còn lại xuống còn 69.961 thôn và 20.547 tổ dân phố.
Theo quy định, mỗi vùng có ngưỡng tối thiểu về số hộ khác nhau: miền núi phía Bắc từ 150 hộ, Tây Nguyên 200 hộ, miền Trung 250 hộ, đồng bằng sông Hồng 300 hộ, miền Nam 350 hộ; các thôn biên giới và hải đảo tối thiểu 100 hộ. Riêng tổ dân phố ở đồng bằng sông Hồng có từ 350 hộ, Hà Nội tối thiểu 450 hộ.
Các đơn vị dưới 50% ngưỡng hộ bắt buộc phải sáp nhập; còn những nơi đạt từ 50% đến dưới ngưỡng được khuyến khích hợp nhất nếu địa hình thuận lợi và người dân đồng thuận. Việc sáp nhập chỉ được phê duyệt khi trên 50% số cử tri hoặc đại diện hộ tán thành, đồng thời phải xét yếu tố đặc thù về dân tộc, tín ngưỡng, quốc phòng – tránh xáo trộn đời sống cộng đồng.
Sau sáp nhập, cả nước giảm được 48.963 người hoạt động không chuyên trách cấp thôn, tổ dân phố, giúp tiết kiệm khoảng 876 tỷ đồng mỗi năm – chưa kể khoản 1.132 tỷ đồng tiết kiệm ở cấp huyện và xã. Tuy nhiên, một số thôn mới có quy mô vượt 1.000 hộ, trong khi vùng cao vẫn còn bản dưới 200 hộ khó sáp nhập do địa hình phức tạp. Việc thay đổi tên gọi, hộ khẩu, di chuyển nhà văn hóa cũng gây xáo trộn nhất định.
Lộ trình sắp xếp mới sau năm 2025
Quyết định 758 của Thủ tướng Chính phủ (ban hành tháng 4/2025) giao Bộ Nội vụ giữ nguyên hơn 90.000 thôn, tổ dân phố hiện có để tập trung hoàn tất việc sắp xếp cấp tỉnh và cấp xã.
Trước những bất cập trong giai đoạn đầu, các chuyên gia đề xuất không áp dụng “một tiêu chuẩn chung” giữa đồng bằng và miền núi. Thay vào đó, cần linh hoạt theo đặc thù từng vùng – bảo đảm tính tự quản, văn hóa và ổn định dân cư. Việc sáp nhập cần dựa trên yếu tố địa lý, dân tộc, tín ngưỡng, chứ không chỉ xét số hộ và diện tích.
Theo dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng, việc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố và bố trí người hoạt động không chuyên trách sẽ được triển khai đồng bộ trong quý IV/2025. Bộ Nội vụ đã yêu cầu các tỉnh, thành phố khẩn trương tổng kết, đánh giá thực tiễn hoạt động của thôn, tổ dân phố, làm căn cứ xây dựng dự thảo Nghị định mới trong năm 2025.
Sau cuộc “tinh gọn bộ máy” từ trung ương tới cơ sở, việc sắp xếp lại thôn, tổ dân phố được xem là bước đi tiếp theo để chuẩn hóa quy mô dân cư, nâng cao hiệu quả quản lý và tiết kiệm ngân sách cho Nhà nước.
Theo: Dân Trí
