Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ dừng chiến dịch hộ tống tại Hormuz nhằm tìm kiếm thỏa thuận với Iran

Tổng thống Donald Trump vừa quyết định dừng chiến dịch hộ tống tại Hormuz chỉ sau một ngày triển khai nhằm tìm kiếm thỏa thuận ngoại giao. Đây được xem là nỗ lực giảm nhiệt căng thẳng và mở lại cánh cửa đối thoại với phía chính quyền Tehran.

Diễn biến bất ngờ và kỳ vọng vào một giải pháp ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran

Tối ngày 5/5, ông Donald Trump thông báo tạm dừng Dự án Tự do, chiến dịch dẫn đường cho tàu thương mại qua eo biển Hormuz chỉ sau một ngày thực hiện. Quyết định này được đưa ra ngay sau khi các cuộc đụng độ hỏa lực bùng phát trở lại vào ngày 4/5, chấm dứt gần một tháng yên tĩnh nhờ lệnh ngừng bắn. Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng ông muốn kiểm tra xem liệu một thỏa thuận chính thức với Iran có thể được hoàn tất và ký kết trong thời gian tới hay không.

Theo giới phân tích, đây là một nhượng bộ chiến thuật quan trọng nhằm giảm thiểu nguy cơ đối đầu quân sự trực diện ngoài ý muốn tại vùng Vịnh. Cây viết Stephen Collinson của CNN nhận định rằng động thái này cho thấy cánh cửa ngoại giao giữa Washington và Tehran vẫn chưa hoàn toàn khép lại sau thời gian dài bế tắc. Việc tạm ngừng các hoạt động quân sự mang tính tấn công được kỳ vọng sẽ giúp những thành phần ôn hòa hơn trong chính quyền Iran trở lại bàn thương lượng.

Tuy nhiên, các nhà quan sát quốc tế cho rằng cần thêm thời gian để đánh giá chính xác hiệu quả của chiến lược này đối với tình hình thực địa. Hiện nay, chính quyền Iran vẫn giữ quan điểm rất cứng rắn về chương trình hạt nhân cũng như quyền kiểm soát hoàn toàn eo biển chiến lược Hormuz. Diễn biến tiếp theo của cuộc khủng hoảng sẽ phụ thuộc vào việc lãnh đạo cả hai quốc gia có sẵn sàng tạo ra một lối thoát danh dự để đôi bên cùng giữ thể diện.

Những thách thức quân sự thực tế và bài toán duy trì an ninh hàng hải lâu dài

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải huyết mạch khi đảm nhận vận chuyển tới 20% nguồn cung dầu mỏ thế giới nhưng đã bị Iran phong tỏa từ tháng 2. Dù Hải quân Mỹ đã điều động các tàu khu trục hỗ trợ tàu hàng rời đi, các cuộc đụng độ quy mô nhỏ vẫn liên tiếp xảy ra. Việc duy trì một chiến dịch hộ tống dài hơi được đánh giá là vô cùng khó khăn đối với Mỹ do năng lực quân sự đáng kể và tính cơ động của lực lượng Iran tại khu vực.

Tuyến đường biển qua eo biển Hormuz được Iran quy định nhằm kiểm soát hoạt động vận tải hàng hải tại vùng Vịnh. (Ảnh: Chụp màn hình báo VnExpress).

Bà Jennifer Gavito, cựu quan chức an ninh Mỹ, nhận định việc vô hiệu hóa hoàn toàn các bệ phóng tên lửa ẩn nấp trong hầm ngầm ven núi là gần như bất khả thi. Iran hiện sở hữu hàng nghìn máy bay không người lái cùng khoảng 5.000 thủy lôi sẵn sàng rải xuống mặt biển bất cứ lúc nào để gây sức ép. Điều này có thể biến nhiệm vụ bảo đảm an toàn hàng hải thành một cuộc chơi tiêu hao tốn kém, vượt quá khả năng duy trì thường trực của các khu trục hạm Mỹ.

Mặc dù tạm dừng hộ tống, Washington khẳng định vẫn duy trì lệnh phong tỏa các cảng biển khiến nền kinh tế Iran gặp nhiều khó khăn do không thể xuất khẩu dầu. Giới quan sát cảnh báo rằng những gián đoạn nguồn cung năng lượng đang tái định hình lại dòng chảy thương mại toàn cầu một cách sâu sắc. Ngay cả khi an ninh được lập lại, lưu lượng tàu thuyền qua Hormuz sẽ cần rất nhiều thời gian để có thể phục hồi về mức độ ổn định như thời kỳ trước khi xung đột bùng nổ.

Theo: VnExpress