Vấn đề trẻ em dùng mạng xã hội đang dấy lên nhiều tranh luận. Thay vì cấm đoán tiêu cực, người lớn cần đồng hành, định hướng giáo dục và kiểm soát an toàn nhằm giúp các em khai thác hiệu quả tài nguyên từ Internet.
- Loại củ người Việt hay nấu canh được người Nhật ví như “món trường thọ”
- Hà Nội xử phạt gần 30 triệu đồng các điểm bán thịt bò trên vỉa hè
- Bí ẩn vị trí Hyperion: Cây cao nhất thế giới cần được bảo vệ
Cấm đoán cực đoan không giải quyết triệt để căn nguyên vấn đề
Việc bảo vệ trẻ vị thành niên khỏi hệ lụy tiêu cực từ không gian mạng là vô cùng cấp thiết. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định tư duy “quản không được thì cấm” chưa hẳn là phương thức khả dĩ. Mạng lưới toàn cầu vốn mang đặc tính của con dao hai lưỡi. Nền tảng này vẫn cung cấp lượng kiến thức khổng lồ, hỗ trợ đắc lực việc trau dồi ngoại ngữ, tiếp cận trí tuệ nhân tạo và tạo không gian lan tỏa các hoạt động thiện nguyện sâu sắc.
Thay vì cấm đoán, câu hỏi cốt lõi là người lớn đang đồng hành cùng con trẻ như thế nào để xây dựng môi trường trực tuyến an toàn. Nhiều chuyên gia giáo dục khẳng định chúng ta cần trang bị những chuyên đề kỹ năng số bài bản. Qua đó, học sinh sẽ hình thành năng lực tự bảo vệ, biết cách sử dụng các thiết bị điện tử có trách nhiệm và hiệu quả, tránh nguy cơ trở thành nạn nhân của những luồng thông tin độc hại trên không gian mạng.
Cùng với giáo dục kỹ năng, việc tạo ra không gian giải trí thực tế đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Nếu chỉ tước đoạt thiết bị mà thiếu sự bù đắp, trẻ sẽ thiếu hụt sân chơi. Thư viện công cộng, hoạt động thể thao hay các chương trình dã ngoại trải nghiệm môi trường cần được đầu tư bài bản. Điều này giúp thu hút thanh thiếu niên, giảm bớt sự phụ thuộc không cần thiết vào màn hình nhỏ trong bối cảnh bùng nổ công nghệ số hiện nay.
Nghịch lý từ quá trình số hóa trong giáo dục học đường
Ở một góc độ khác, dư luận đang ghi nhận nghịch lý đáng lo ngại phát sinh ngay từ môi trường học đường. Quá trình chuyển đổi số đã đưa các phần mềm giáo dục trực tuyến và nền tảng liên lạc trở thành công cụ bắt buộc. Nhiều trường học yêu cầu đóng phí sử dụng hệ thống riêng, nơi giáo viên liên tục cập nhật bài giảng. Học sinh đôi khi phải theo dõi những đoạn băng hình kéo dài hàng chục phút, không được bỏ qua nhằm hoàn tất điểm danh.
Thêm vào đó, việc lạm dụng các hội nhóm trò chuyện trực tuyến tạo ra áp lực vô hình cho phụ huynh lẫn học sinh. Giáo viên thường xuyên thiết lập nhiều kênh liên lạc nhằm phát tài liệu ôn thi hoặc trao đổi bài vở trực tiếp. Ngay cả hệ thống bài tập cũng đòi hỏi các em phải kết nối mạng để thảo luận nhóm. Thực trạng này khiến học trò vừa rời khỏi cổng trường đã phải lao ngay vào thế giới ảo để hoàn thành hàng loạt nhiệm vụ.
Chính sự ràng buộc kỹ thuật này vô tình vô hiệu hóa nỗ lực cách ly trẻ khỏi Internet của các gia đình. Ngay cả khi cha mẹ cố gắng áp dụng kỷ luật thép, thu giữ thiết bị để hạn chế thời lượng tiếp xúc, con trẻ vẫn có lý do chính đáng để trực tuyến. Rõ ràng, việc bàn thảo biện pháp hạn chế độ tuổi tham gia không gian mạng cần đi kèm với quá trình điều chỉnh lại phương pháp ứng dụng công nghệ ngay trong hệ thống giáo dục.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
