Úc cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội từ 10/12

Lệnh cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng các mạng xã hội tại Úc chính thức có hiệu lực từ ngày 10/12/2025. Đây là quyết định mang tính bước ngoặt, biến Úc thành quốc gia đầu tiên trên thế giới áp dụng giới hạn độ tuổi nghiêm ngặt đối với mọi nền tảng mạng xã hội phổ biến hiện nay.

Lệnh cấm đầu tiên trên thế giới và mức phạt rất cao

Theo quy định mới, tất cả nền tảng như Facebook, Instagram, TikTok, YouTube, Snapchat, Reddit, Threads và X đều phải ngăn người dưới 16 tuổi tạo hoặc duy trì tài khoản. Nếu vi phạm, các mạng xã hội có thể bị phạt tới 1,75 triệu euro. Chính quyền Úc cho rằng biện pháp mạnh mẽ này nhằm “giành lại quyền kiểm soát” từ các nền tảng và bảo vệ trẻ em trước nguy cơ xâm hại, bắt nạt và nghiện nội dung trực tuyến.

Thủ tướng Anthony Albanese nhấn mạnh đây là một trong những thay đổi văn hóa – xã hội lớn nhất của Úc trong nhiều năm. Ông cho rằng mạng xã hội đã tác động quá sâu vào tâm lý người trẻ, làm gia tăng lo âu, căng thẳng và mất an toàn trong môi trường số. Vì vậy, việc thiết lập rào chắn tuổi là bước đi không thể trì hoãn.

Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định lệnh cấm có thể gặp thách thức lớn trong khâu thực thi do tính chất mở của Internet. Nhiều nền tảng khó bảo đảm người dùng cung cấp thông tin tuổi chính xác khi đăng ký tài khoản.

Hệ thống pháp lý Úc buộc nền tảng tự triển khai phương pháp xác minh tuổi, nhưng không được yêu cầu bản sao giấy tờ tùy thân. Điều này khiến họ phụ thuộc vào công nghệ nhận diện gương mặt và thuật toán phân tích hành vi, vốn chưa đủ tin cậy tuyệt đối trong nhiều trường hợp.

Lo ngại lớn nhất là sự chênh lệch giữa quy định và thực tế, khi trẻ vị thành niên có thể dễ dàng vượt qua quy trình tự động xác minh độ tuổi.

Chuyên gia hoài nghi tính khả thi: Mặt nạ Halloween cũng đánh lừa được hệ thống

Thông tin viên từ Sydney cho biết các nhà nghiên cứu Úc và Mỹ mới đây đã thử nghiệm khả năng bảo mật của các công nghệ xác minh tuổi bằng nhận diện khuôn mặt. Chỉ với mặt nạ hóa trang lễ Halloween hoặc một bộ ria mép giả, nhiều hệ thống đã bị đánh lừa và xác nhận sai độ tuổi.

Đây là vấn đề lớn đối với các nền tảng, vì luật mới yêu cầu họ “chịu trách nhiệm hoàn toàn” nếu để người dùng dưới 16 tuổi vượt qua quá trình xác minh. Các chuyên gia cảnh báo nguy cơ gian lận sẽ tăng nhanh khi trẻ em ngày càng hiểu biết về công nghệ và dễ dàng tiếp cận các hướng dẫn lách luật trên Internet.

Một thách thức khác là VPN. Theo thống kê, cứ 3 người dùng internet Úc thì có 1 người sử dụng VPN. Điều này cho phép họ che giấu vị trí, thay đổi IP, vượt qua hệ thống kiểm tra tự động và bỏ qua các tiêu chuẩn xác minh tuổi. Với trẻ dưới 16 tuổi, VPN giúp họ truy cập mạng xã hội mà không phải gặp bất kỳ trở ngại nào.

Giới quan sát quốc tế mô tả sáng kiến của Úc như “trái bóng thử nghiệm”. Nếu hiệu quả, nhiều nước sẽ noi theo. Nhưng nếu thất bại, quy định này có thể gây tranh cãi lớn về cách quản lý tự do trực tuyến và quyền riêng tư cá nhân.

Dù vậy, chính phủ Úc khẳng định họ sẽ tiếp tục bổ sung công cụ hỗ trợ và cập nhật quy trình để bảo đảm luật đi vào thực tiễn.

Nhiều nước từng ban hành hạn chế tương tự, châu Á và châu Âu cũng siết chặt

Ngoài Úc, Trung Quốc là nước đi đầu trong kiểm soát nghiện mạng xã hội ở trẻ vị thành niên. Từ năm 2023, Bắc Kinh cấm người dưới 18 tuổi sử dụng mạng xã hội từ 22 giờ đến 6 giờ sáng và giới hạn thời lượng chỉ từ 40 phút đến 2 giờ mỗi ngày tùy độ tuổi.

Pháp cũng triển khai biện pháp tương tự từ tháng 7/2023: trẻ dưới 15 tuổi muốn dùng mạng xã hội phải có sự đồng ý của phụ huynh. Đức quy định độ tuổi tối thiểu là 16, còn Ý đặt ngưỡng ở 14 tuổi.

Tại Đông Nam Á, Malaysia thông báo kế hoạch cấm trẻ dưới 16 tuổi đăng nhập các nền tảng mạng xã hội từ năm 2026. Nhiều quốc gia khác đang nghiên cứu mô hình tương tự, xem đây là chiến lược bảo vệ người dùng nhỏ tuổi trước môi trường Internet phức tạp.

Các chuyên gia dự báo xu hướng toàn cầu sẽ chuyển sang siết chặt quản lý nền tảng và tăng yêu cầu minh bạch đối với mạng xã hội, đặc biệt về nội dung dành cho trẻ em.

Theo: RFI