Xăng E10 sẽ thay thế RON95 làm mặt hàng phổ biến tại Việt Nam theo lộ trình thí điểm mới nhất, để thúc đẩy tiêu thụ nhiên liệu sinh học trên toàn quốc.
- Eo biển Hormuz: Nỗ lực giải tỏa “nút thắt” năng lượng qua thỏa thuận hòa bình
- Hải Phòng: Chủ khu du lịch quốc tế Đồi Rồng bị xử phạt
- Thỏa thuận Mỹ – Iran: Ký kết biên bản ghi nhớ nhằm khơi thông eo biển Hormuz
Cơ chế xác định giá xăng E10 mới
Chính phủ Việt Nam vừa ban hành Nghị quyết 29, triển khai thí điểm xăng E10 thay thế hoàn toàn xăng RON95-III trên thị trường từ ngày 16/06/2024 đến giữa năm 2028. Đây là bước đi nhằm phổ biến nhiên liệu sinh học, trong đó cơ quan chức năng sẽ trực tiếp công bố giá cơ sở cho loại xăng này thay vì để thị trường tự điều tiết như trước. Việc xác định đây là mặt hàng tiêu dùng phổ biến giúp nhà nước chủ động hơn trong việc điều hành giá năng lượng nội địa.
Công thức tính giá cơ sở sẽ dựa trên bình quân giá giao dịch quốc tế của xăng RON95 và giá nhiên liệu ethanol do Bộ Tài chính quy định. Các chi phí vận chuyển, lợi nhuận định mức và chi phí kinh doanh ban đầu được áp dụng tương đương với các dòng xăng sinh học hiện hành như E5RON92. Khi có đầy đủ dữ liệu thực tế từ hoạt động kinh doanh, các bộ ngành sẽ rà soát lại để điều chỉnh các khoản chi phí cấu thành sao cho sát với thực tế nhất.
Quy định mới cũng cho phép các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu được thuê dịch vụ thử nghiệm bên ngoài để kiểm tra chất lượng sản phẩm thay vì chỉ dựa vào năng lực nội bộ. Các hợp đồng thuê dịch vụ này có giá trị pháp lý tương đương tài liệu chứng minh năng lực kỹ thuật của cơ sở pha chế theo quy chuẩn quốc gia. Đồng thời, lượng xăng không chì tồn kho cũ cần được các doanh nghiệp xử lý dứt điểm trước ngày 31/07 để phục vụ lộ trình chuyển đổi mới.
Trách nhiệm quản lý và hạ tầng phân phối
Bộ Công Thương đóng vai trò đầu mối trong việc tổ chức thực hiện lộ trình này trên toàn quốc, bao gồm việc điều phối nguồn cung ethanol và xăng nền phục vụ pha chế. Cơ quan này cũng có nhiệm vụ rà soát các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan để đảm bảo quá trình phối trộn diễn ra an toàn và đúng quy chuẩn. Trong khi đó, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tăng cường kiểm soát đo lường và chất lượng xăng lưu thông trên thị trường.
Về mặt chính sách tài chính, Bộ Tài chính đang nghiên cứu đề xuất điều chỉnh các loại thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường để khuyến khích người dân chuyển sang dùng xăng sinh học. Các nghiên cứu này nhằm tạo ra lợi thế về giá cho xăng E10 so với các loại nhiên liệu truyền thống khác. Ngoài ra, ngành nông nghiệp cũng tham gia vào việc phát triển vùng nguyên liệu và đánh giá các chỉ số giảm phát thải khi sử dụng loại nhiên liệu xanh này.
Chính quyền các địa phương được yêu cầu tạo điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp cải tạo hạ tầng kho chứa và hệ thống phân phối để đáp ứng nhu cầu lưu trữ xăng E10. Việc kiểm tra, giám sát chất lượng xăng lưu thông trên địa bàn cũng được đẩy mạnh nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong suốt quá trình thí điểm. Các thương nhân kinh doanh xăng dầu có trách nhiệm thực hiện đúng lộ trình chuyển đổi và báo cáo số liệu trung thực về nguồn cung cho cơ quan quản lý.
Vũ Phượng (tổng hợp)
