Xung đột Mỹ – Iran: Tổng thống Trump tuyên bố chấm dứt thù địch

Tổng thống Trump tuyên bố xung đột Mỹ – Iran kết thúc, giúp Nhà Trắng giải quyết áp lực Quốc hội về thời hạn báo cáo các hoạt động quân sự tại vùng Vịnh.

Xung đột mỹ – iran và lý lẽ về lệnh ngừng bắn

Trong thư gửi các lãnh đạo tại Thượng viện và Hạ viện Mỹ vào ngày 1 tháng 5, Tổng thống Donald Trump lập luận rằng các hành động thù địch với Iran đã chính thức chấm dứt. Văn bản này được đưa ra ngay khi thời hạn pháp lý yêu cầu Nhà Trắng phải báo cáo trước Quốc hội về tình hình chiến sự vừa đến. Ông Trump khẳng định việc ban bố lệnh ngừng bắn đã khép lại giai đoạn xung đột vũ trang nổ ra từ cuối tháng 2 vừa qua.

Cụ thể, phía Nhà Trắng cho biết lệnh ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực từ ngày 7/4 và đã được gia hạn liên tục sau đó. Theo nội dung bức thư, kể từ thời điểm này, không có thêm bất kỳ cuộc đấu súng nào diễn ra giữa quân đội Mỹ và lực lượng vũ trang Iran. Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng chu kỳ thù địch vốn bắt đầu từ ngày 28/2 nay không còn tồn tại, tạo cơ sở để chính quyền không phải tìm kiếm sự phê chuẩn tiếp tục chiến tranh.

Diễn biến này xảy ra sau khi liên quân Mỹ và Israel thực hiện các đợt không kích nhắm vào Iran vào cuối tháng 2 năm nay. Theo quy định, Tổng thống đã thông báo cho cơ quan lập pháp trong vòng 48 giờ sau loạt tấn công đầu tiên để tuân thủ các bước sơ khởi. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định tuyên bố chấm dứt xung đột của ông Trump là một bước đi chiến thuật nhằm né tránh các giới hạn về thời gian triển khai quân đội quy định trong luật pháp Hoa Kỳ.

Tranh cãi pháp lý về quyền hạn chiến tranh tại Mỹ

Căn cứ theo Nghị quyết Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, Tổng thống Mỹ chỉ được phép duy trì các hoạt động quân sự trong vòng 60 ngày nếu không có sự cho phép của Quốc hội. Với việc cuộc chiến bắt đầu từ ngày 28/2, thời hạn pháp lý này đã chính thức kết thúc vào ngày 1/5. Bằng cách tuyên bố xung đột đã chấm dứt, ông Trump có thể tiếp tục duy trì lực lượng tại Trung Đông mà không cần phải thực hiện các thủ tục xin phép phức tạp từ các nghị sĩ.

Dù tuyên bố ngừng bắn, Hoa Kỳ vẫn duy trì một sự hiện diện quân sự đáng kể tại khu vực và tiếp tục thực thi lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng xuất khẩu của Iran. Các nghị sĩ đảng Dân chủ lập luận rằng những hành động này cho thấy sự thù địch thực tế vẫn đang tiếp diễn chứ không hề kết thúc như văn bản của Nhà Trắng. Tuy nhiên, phía đảng Cộng hòa tại Quốc hội đã bỏ phiếu gần như nhất trí để ngăn chặn các nỗ lực buộc chính quyền phải chấm dứt hoàn toàn xung đột.

Ông Trump cũng bác bỏ những yêu cầu giới hạn quyền hạn từ cơ quan lập pháp và gọi Nghị quyết năm 1973 là một văn bản có tính chất vi hiến. Nhà Trắng ám chỉ rằng nếu giao tranh tái diễn, họ có thể bắt đầu một chu kỳ 60 ngày mới, một phương thức mà nhiều đời tổng thống trước đây từng áp dụng để duy trì hoạt động quân sự ngắt quãng. Hiện tại, Quốc hội vẫn đứng trước những lựa chọn giữa việc buộc rút quân hoặc phê chuẩn một nhiệm vụ quân sự cụ thể theo đề xuất của chính quyền.

Theo: Báo Dân trí