Thượng Hải chìm dần do sụt lún, nước biển dâng

Thượng Hải, trung tâm tài chính Trung Quốc, đối mặt nguy cơ chìm dần do sụt lún và mực nước biển dâng kỷ lục trong 4.000 năm, đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu.

Sụt lún Thượng Hải: Tác động từ con người

Thượng Hải, biểu tượng kinh tế và văn hóa hiện đại của Trung Quốc, đang đối mặt với nguy cơ chìm dần do sụt lún kết hợp với mực nước biển dâng cao nhất trong 4.000 năm. Các nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature chỉ ra rằng các thành phố lớn ở đồng bằng châu thổ như Thượng Hải, Thâm Quyến và Hong Kong dễ bị tổn thương do cấu trúc trầm tích mềm, vốn dễ sụt lún khi ngập lụt. Hiện tượng này không chỉ đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn có nguy cơ làm thay đổi bản đồ kinh tế Trung Quốc.

Nguyên nhân chính gây sụt lún, chiếm 94%, đến từ hoạt động con người, chủ yếu là khai thác nước ngầm quá mức để phục vụ công nghiệp và sinh hoạt. Tình trạng này khiến tốc độ sụt lún ở nhiều khu vực vượt xa tốc độ nước biển dâng. Từ năm 1921, Thượng Hải đã ghi nhận hiện tượng sụt lún, với tốc độ đạt mức báo động 105mm/năm vào năm 1960 khi khai thác 200 triệu tấn nước ngầm mỗi năm. Sụt lún tự nhiên chỉ chiếm 6%, cho thấy con người là yếu tố chi phối.

Sụt lún Thượng Hải và biến đổi khí hậu

Biến đổi khí hậu làm trầm trọng thêm nguy cơ sụt lún tại Thượng Hải. Nhiệt độ nước biển tăng và băng tan ở hai cực khiến mực nước biển dâng nhanh hơn. Theo chuyên gia Lin Yucheng từ Đại học Rutgers, một số khu vực ở Thượng Hải đã sụt lún hơn 1m trong thế kỷ qua, nhanh hơn nhiều so với tốc độ nước biển dâng toàn cầu. Chỉ cần mực nước biển tăng thêm vài centimet, nguy cơ ngập lụt tại các vùng đồng bằng ven biển sẽ tăng đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến các trung tâm sản xuất toàn cầu.

Mặc dù vậy, Thượng Hải đã có những cải thiện đáng kể trong việc kiểm soát sụt lún thông qua quản lý chặt chẽ nguồn nước ngầm. Trong 30 năm qua, tốc độ sụt lún đã giảm, nhưng các khu vực công nghiệp và đồng bằng ven biển vẫn tiếp tục bị ảnh hưởng. Theo ước tính, Trung Quốc thiệt hại 1,5 tỷ USD mỗi năm do sụt lún, trong đó Thượng Hải mất hơn 3 tỷ USD từ 2001 đến 2020 để khắc phục hậu quả.

Giải pháp cho tương lai

So với các đô thị ven biển như New York, Jakarta hay Manila, Thượng Hải đã đạt được tiến bộ trong việc giảm thiểu sụt lún nhờ các biện pháp quản lý nước ngầm. Tuy nhiên, vị trí địa lý ở vùng đất trũng khiến thành phố vẫn dễ bị tổn thương bởi ngập lụt và nước biển dâng. Các nhà khoa học cảnh báo rằng, nếu không có giải pháp đồng bộ, Thượng Hải có nguy cơ mất đi vị thế trung tâm tài chính hàng đầu châu Á.

Để ứng phó, Thượng Hải cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ giám sát, quản lý tài nguyên nước và quy hoạch đô thị bền vững. Những nỗ lực này không chỉ giúp bảo vệ thành phố mà còn là bài học cho các đô thị ven biển khác trên thế giới, góp phần giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và sụt lún.

Theo: Dân Trí