Dự thảo cho phép phát triển nhà ở xã hội (NƠXH) dạng nhà ở riêng lẻ tại những địa bàn phù hợp được xem là giải pháp mở rộng nguồn cung, nhất là cho vùng ven đô và khu công nghiệp.
- Thị trường bất động sản đối diện thử thách mới khi lãi suất tăng
- Tài xế xe 7 chỗ tử vong sau khi tông vào xe tải dừng trên cao tốc Bắc – Nam
- Dự báo thời tiết ngày 9/11/2025: Bắc Bộ trở lạnh, Nam Bộ nắng kèm mưa dông cục bộ
Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo hiệu quả thực tế phụ thuộc vào tiêu chuẩn quy hoạch, cơ chế hậu kiểm và chính sách hỗ trợ tài chính để tránh trục lợi và phát triển manh mún.
Cơ chế mở rào và tác động đến nguồn cung, doanh nghiệp
Bộ Xây dựng đang đề xuất tại một số địa bàn, UBND cấp tỉnh được quyền xác định hình thức NƠXH — chung cư hoặc nhà ở riêng lẻ — phù hợp với quy hoạch chi tiết đã được phê duyệt. Nếu được thông qua, cơ chế này sẽ mở rộng không gian triển khai NƠXH, góp phần tháo gỡ nút thắt nguồn cung trong bối cảnh mục tiêu 1 triệu căn đang tiến triển chậm.
Với doanh nghiệp, nhà ở thấp tầng có lợi thế chi phí đầu tư thấp hơn do giảm bớt các hạng mục như kết cấu cao tầng, thang máy, hệ thống PCCC. Điều này hạ rào cản vốn, khuyến khích nhà đầu tư địa phương triển khai dự án NƠXH tại các tỉnh có quỹ đất dồi dào như Bắc Ninh, Bình Dương, Đồng Nai. Tuy nhiên, tại các đô thị lớn nơi quỹ đất khan hiếm, hiệu quả kinh tế của mô hình thấp tầng kém hơn—vấn đề khiến doanh nghiệp cân nhắc kỹ khi lựa chọn phương án đầu tư. Ngoài ra, lợi thế “vốn ít, dễ làm” có thể dẫn tới rủi ro phát triển tràn lan nếu không có quy hoạch và kiểm soát chặt chẽ.
Lợi ích cho người thu nhập thấp và yêu cầu quản lý hậu kiểm
Với người lao động và hộ thu nhập thấp, NƠXH thấp tầng phù hợp tập quán sinh sống ở nhiều địa phương, dễ tiếp cận hơn về chi phí và sinh hoạt so với chung cư cao tầng. Ở khu công nghiệp và vùng ven đô, nhà thấp tầng có thể giúp công nhân, lao động di cư ổn định chỗ ở, giảm chi phí đi lại và cải thiện chất lượng sống nếu đi kèm hạ tầng cơ bản.
Tuy nhiên, để chính sách thực sự mang lại lợi ích, cần có ba trụ cột quản lý: (1) Quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và diện tích tối thiểu cho NƠXH thấp tầng; (2) Cơ chế hậu kiểm, giám sát sau cấp phép nhằm ngăn trục lợi, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và xử lý vi phạm; (3) Các chính sách hỗ trợ tài chính — cho vay ưu đãi, cơ chế thuê mua linh hoạt — kết hợp ưu đãi quỹ đất và đầu tư hạ tầng, đảm bảo người thu nhập thấp có khả năng mua hoặc thuê mua.
Về mặt pháp lý, việc trao quyền cho UBND cấp tỉnh phù hợp với Nghị định 145/2025/NĐ-CP về thẩm quyền lập, phê duyệt quy hoạch. Song, để tránh hệ quả tiêu cực, dự thảo cần quy định rõ trách nhiệm quản lý, tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế xử lý vi phạm.
Cho phép triển khai NƠXH dạng nhà ở riêng lẻ là bước điều chỉnh mang tính thực dụng để tăng nguồn cung và thích ứng với tập quán địa phương. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào việc hoàn thiện tiêu chuẩn, tăng cường hậu kiểm và kết hợp chính sách hỗ trợ tài chính nhằm bảo đảm lợi ích cho người thu nhập thấp và ổn định thị trường bất động sản.
Theo: Vietnamfinance
