Một phái đoàn Mỹ đã đến Kiev để thảo luận kế hoạch hòa bình 28 điểm của Nhà Trắng. Kế hoạch này bao gồm yêu cầu Ukraina nhượng bộ lãnh thổ, cắt giảm quân số và điều chỉnh chính sách văn hóa – tôn giáo, khiến Kiev và châu Âu phản ứng mạnh.
- Cháy rừng Inje: Thủ tướng Hàn Quốc chỉ đạo sơ tán khẩn cấp
- Ukraine tấn công hai nhà máy lọc dầu Nga, Moscow tuyên bố sẵn sàng hòa đàm trực tiếp
- Phát hiện đứt gãy ‘tự liền’ chỉ sau vài giờ làm tăng nguy cơ động đất khó lường
Đề xuất của chính quyền Trump bị đánh giá có nhiều điểm đáp ứng yêu sách lâu nay của Nga, làm dấy lên lo ngại về việc Ukraina bị buộc phải nhượng bộ sâu rộng.
Mỹ đưa ra kế hoạch 28 điểm: yêu cầu nhượng Donbass, giữ nguyên chiến tuyến và cắt giảm quân số
Theo thông tin từ Washington, kế hoạch hòa bình mới của Mỹ yêu cầu Ukraina từ bỏ toàn bộ vùng Donbass. Hai tỉnh Luhansk và Donetsk sẽ được đặt dưới sự kiểm soát của Nga. Hiện Ukraina vẫn kiểm soát khoảng 15% lãnh thổ tại đây.
Theo tài liệu, Donbass sẽ trở thành vùng đệm phi quân sự. Các chiến tuyến hiện tại ở Kherson và Zaporijjia được giữ nguyên mà không có điều chỉnh nào. Điều này đồng nghĩa nhiều khu vực Ukraine chưa bị Nga kiểm soát bằng quân sự sẽ phải được chuyển giao thông qua đàm phán.
Kế hoạch cũng đề cập việc Mỹ giảm dần viện trợ quân sự, trước hết là ngừng cung cấp vũ khí tầm xa có khả năng tấn công lãnh thổ Nga. Về lực lượng vũ trang, Ukraina sẽ phải cắt giảm một nửa quân số. Quân đội hiện có khoảng 900.000 binh sĩ tại ngũ.
Tài liệu cũng quy định không triển khai binh sĩ nước ngoài trên lãnh thổ Ukraina, đồng nghĩa loại bỏ ý tưởng thành lập lực lượng gìn giữ hòa bình quốc tế – đề xuất được Pháp và Anh thúc đẩy nhiều tháng qua.
Kiev phản đối mạnh: “đề xuất mang tính đầu hàng, không thể chấp nhận”
Từ Kiev, phản ứng của Ukraina cho thấy sự bác bỏ rõ ràng. Chính quyền Ukraina xem kế hoạch 28 điểm như một hình thức buộc phải đầu hàng. Điểm gây tranh cãi nhất là yêu cầu nhượng toàn bộ Donbass – tức chuyển giao cho Nga một phần ba Donetsk mà Nga chưa chiếm được.
Kiev khẳng định nhượng bộ tối đa có thể cân nhắc chỉ là đàm phán ngừng bắn dựa trên đường chiến tuyến hiện nay, chứ không thể từ bỏ thêm lãnh thổ.
Phía Ukraina cũng cho rằng cắt giảm một nửa quân số khiến họ mất khả năng tự vệ. Việc Mỹ giảm viện trợ quân sự sẽ làm suy yếu năng lực chiến đấu trong bối cảnh Nga vẫn duy trì sức ép.
Thêm vào đó, kế hoạch yêu cầu tiếng Nga trở thành ngôn ngữ chính thức tại Ukraina – điều chưa từng xảy ra từ năm 1996. Ukraina gọi đây là đòi hỏi can thiệp sâu vào chủ quyền hiến pháp.
Kiev khẳng định những yêu cầu này không khác gì điều kiện đầu hàng toàn diện mà Nga đòi hỏi từ năm 2014.
Châu Âu bác bỏ ý tưởng “hòa bình bằng nhượng bộ”, khẳng định chủ quyền Ukraina
Lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) nhanh chóng lên tiếng. EU nhấn mạnh tương lai Ukraina phải do người dân Ukraina quyết định. Một kế hoạch hòa bình chỉ có giá trị khi bảo đảm chủ quyền, sự toàn vẹn lãnh thổ và nền dân chủ của Ukraina.
Cao ủy Đối ngoại EU Kaja Kallas khẳng định châu Âu và Ukraina phải có tiếng nói trong mọi nỗ lực vãn hồi hòa bình. Bà cảnh báo một giải pháp ép Ukraina nhượng bộ lãnh thổ sẽ tạo tiền lệ nguy hiểm.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot tuyên bố rõ ràng: “Một kế hoạch hòa bình không thể là sự đầu hàng”. Pháp tin rằng người dân Ukraina sẽ bác bỏ bất kỳ phương án nào đặt họ vào thế phải nhượng lãnh thổ.
Bên cạnh đó, Pháp kêu gọi EU bảo vệ một nền hòa bình công bằng và dài lâu cho Ukraina, tránh để Moskva áp đặt tham vọng địa chính trị.
Theo: RFI
