Gia tăng ca hội chứng tự miễn hiếm gặp sau đại dịch

Một hội chứng tự miễn hiếm gặp liên quan đến tự kháng thể MDA5 đang ghi nhận số ca tăng vọt trong thời gian dịch Covid-19 tại Yorkshire, Anh Quốc.

Hội chứng tự miễn hiếm gặp tăng song hành dịch Covid-19

Trong báo cáo công bố trên eBioMedicine, các nhà khoa học từ Đại học Leeds và Đại học UC San Diego cho biết số ca viêm da cơ dương tính với tự kháng thể kháng MDA5 đã tăng bất thường tại Yorkshire từ năm 2020 đến 2022. Đây là vùng vốn ít ghi nhận bệnh này trước kia và chủ yếu xuất hiện ở nhóm bệnh nhân da trắng.

Hội chứng này được đặt tên MIP-C, mô tả tình trạng tự miễn MDA5 kèm theo viêm phổi mô kẽ xuất hiện ngay trong bối cảnh đại dịch. Các đợt tăng ca MDA5 dương tính được ghi nhận trùng khớp thời điểm với những làn sóng lây nhiễm Covid-19 lớn, gợi ý mối liên hệ dịch tễ đáng chú ý.

Trong tổng số 60 ca, 25 người phát triển tổn thương phổi mô kẽ và 8 bệnh nhân tử vong. Đây là mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng, nhất là khi nhiều người không có tiền sử bệnh phổi trước đó.

Tác động miễn dịch học và tổn thương phổi

MDA5 có vai trò bảo vệ cơ thể trước RNA virus. Tuy nhiên, khi hệ miễn dịch tạo ra tự kháng thể chống lại protein này, phản ứng tự miễn có thể gây tổn thương các mô khỏe mạnh, đặc biệt là mô phổi.

Phân tích mẫu máu cho thấy bệnh nhân MIP-C đều có nồng độ IL-15 cao. Đây là cytokine kích hoạt viêm mạnh, có khả năng thúc đẩy xơ hóa phổi và gây kiệt quệ tế bào miễn dịch. Theo nhóm nghiên cứu, IL-15 có thể giữ vai trò then chốt trong diễn tiến bệnh, nhưng vẫn cần nhiều nghiên cứu chuyên sâu để xác nhận.

Đáng chú ý, chỉ 8 bệnh nhân từng có xét nghiệm dương tính với SARS-CoV-2. Điều này dẫn tới giả thuyết rằng các ca nhiễm không triệu chứng có thể tạo ra phản ứng miễn dịch bất thường ở những người có nền tảng di truyền dễ bị tổn thương, nhưng vẫn chưa được xác định rõ.

Hội chứng tự miễn hiếm gặp cần được giám sát toàn cầu

Dữ liệu cho thấy thời điểm gia tăng ca bệnh trùng với cả các đợt dịch và giai đoạn tiêm chủng diện rộng. Tuy nhiên, nhóm chuyên gia khẳng định mối quan hệ này chưa thể kết luận mang tính nhân quả. Việc xác định yếu tố nguy cơ cần nghiên cứu quy mô lớn trên nhiều khu vực khác nhau.

Một số quốc gia đã báo cáo ca bệnh mang biểu hiện tương tự, cho thấy MIP-C có thể là biểu hiện của rối loạn miễn dịch hậu Covid-19 mang tính toàn cầu. Vì vậy, việc giám sát chủ động, đặc biệt ở nhóm nguy cơ cao, là rất quan trọng.

Bác sĩ được khuyến nghị theo dõi bệnh nhân có phát ban đặc hiệu, yếu cơ, ho kéo dài hoặc khó thở tăng dần. Điều trị sớm sẽ giúp cải thiện chất lượng sống và hạn chế tiến triển xơ hóa phổi.

Theo: Dân Trí