Mưa lớn quay lại Sumatra trong hai ngày 4–5/12 khi đảo này chưa khắc phục xong đợt lũ lụt khiến hơn 800 người thiệt mạng và hơn 560 người mất tích. Người dân lo lũ tái diễn trong bối cảnh mất điện, thiếu lương thực và giao thông nhiều nơi bị chia cắt.
- Hoa Kỳ thúc đẩy chuỗi cung ứng đất hiếm và AI mới cùng tám quốc gia
- Pakistan – Afghanistan đấu súng dữ dội sau đàm phán hòa bình thất bại
- Trung Quốc âm thầm gom USD hãm đà tăng nhân dân tệ
Mối lo tái diễn lũ sau mưa lớn đầu tháng 12
Mưa trở lại vào ngày 4 và 5/12 khiến người dân Sumatra bất an vì thiệt hại cũ chưa được khắc phục. Ba tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nhất gồm Aceh, Bắc Sumatra và Tây Sumatra tiếp tục ghi nhận tình hình bất ổn. Người dân mô tả “tình trạng khẩn cấp” khi điện bị cắt, nước sinh hoạt cạn kiệt và lương thực thiếu nghiêm trọng. Giao thông tê liệt khiến hàng cứu trợ khó tiếp cận nhiều khu dân cư còn bị cô lập.
Tính đến đầu tháng 12, lũ lụt và lở đất trên đảo Sumatra đã khiến hơn 800 người thiệt mạng và hơn 560 người mất tích. Công tác tìm kiếm còn gặp khó vì địa hình bị chia cắt. Nhiều khu vực vẫn chìm trong bùn đất và gỗ trôi từ thượng nguồn. Nguy cơ thời tiết xấu tiếp diễn đặt ra yêu cầu huy động thêm lực lượng cứu hộ và bảo đảm an toàn tại các điểm dân cư thấp trũng.
Sự trở lại của mưa lớn khiến tâm lý người dân bất ổn. Họ lo ngại lũ quét có thể xảy ra lần nữa khi nền đất đã yếu và hệ thống thoát nước bị phá hủy. Chính quyền địa phương phải duy trì cảnh báo rủi ro cao và khuyến cáo người dân sẵn sàng sơ tán trong tình huống khẩn cấp.
Chuyên gia cảnh báo phá rừng khiến Sumatra dễ tổn thương
Các chuyên gia cho rằng biến đổi khí hậu làm gia tăng lượng mưa và tạo điều kiện cho bão mạnh hơn. Bầu khí quyển ấm hơn chứa nhiều hơi ẩm, khiến mưa dồn dập trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, tại Sumatra, tình trạng nghiêm trọng còn do phá rừng kéo dài nhiều thập kỷ.
Ông Léonard Simanjuntak, đại diện tổ chức Greenpeace Indonesia, cho biết đảo Sumatra đã mất hơn 75% rừng tự nhiên ở vùng thấp. Rừng bị chuyển đổi thành đồn điền cọ dầu, khai thác mỏ và khai thác gỗ trái phép. Sự tàn phá ở thượng nguồn – nơi bắt đầu của các con sông chính – khiến dòng chảy mạnh hơn và mang theo lượng lớn bùn đất khi mưa lớn xảy ra.
Các hoạt động mở rộng đồn điền, khai thác khoáng sản và xây dựng thủy điện làm suy yếu hệ sinh thái. Khi rừng bị mất, đất không còn khả năng giữ nước, tạo áp lực lớn cho các con sông. Chỉ cần mưa lớn từ vài giờ đến một ngày cũng có thể tạo lũ quét.
Chuyên gia cảnh báo đây là “dấu hiệu nghiêm trọng” đòi hỏi Indonesia phải xem xét lại toàn bộ cách quản lý tài nguyên rừng. Những sai phạm trong khai thác cần được xử lý ngay sau giai đoạn khẩn cấp. Các tổ chức môi trường kêu gọi tăng cường thực thi pháp luật và truy cứu trách nhiệm những cá nhân, doanh nghiệp và quan chức liên quan đến phá rừng trái phép.
Nỗ lực ứng phó và yêu cầu tăng kiểm soát tài nguyên
Chính phủ Indonesia huy động lực lượng quân đội, cảnh sát và các cơ quan cứu hộ tăng cường hỗ trợ ba tỉnh bị nạn. Nhiều tuyến đường bị hư hỏng nặng, gây chậm trễ vận chuyển hàng hóa và thiết bị. Các đoàn cứu trợ phải tiếp cận bằng trực thăng để đưa hàng tới khu vực bị chia cắt.
Quá trình khắc phục gặp nhiều thách thức vì hệ thống hạ tầng xuống cấp từ trước. Nhiều cây cầu đã bị cuốn trôi hoặc gãy sập. Các điểm dân cư ven sông trở thành khu vực rủi ro cao. Người dân phải chuyển đến các trung tâm tạm trú trong khi nguồn lực y tế còn hạn chế.
Cơ quan khí tượng cảnh báo các tỉnh phía tây Indonesia có thể tiếp tục hứng mưa trong những ngày tới. Nguy cơ lũ mới khiến lực lượng chức năng phải theo dõi sát tình hình và lập phương án sơ tán mở rộng.
Greenpeace và nhiều chuyên gia kêu gọi chiến lược dài hạn gồm: phục hồi rừng đầu nguồn, siết cấp phép khai thác và đánh giá tác động môi trường với dự án thủy điện. Việc truy cứu trách nhiệm các đơn vị vi phạm được xem là trọng tâm để giảm rủi ro thiên tai trong tương lai.
Thảm họa lần này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho Indonesia: quản lý tài nguyên chặt chẽ hơn, đầu tư hạ tầng phòng chống thiên tai và xem xét lại các mô hình phát triển dựa vào khai thác tài nguyên.
Theo: RFI
