Phúc Châu (Trung Quốc) — Một người đàn ông rơi vào tình trạng suy gan cấp tính nghiêm trọng chỉ sau khi ăn nửa quả dưa chuột tự trồng có vị đắng nồng.
- Phúc Sinh khởi công trung tâm nông sản 500 tỷ đồng tại Tây Nguyên
- Chú rể Pháp dùng xe ngựa rước dâu ở Thái Nguyên sau sáu năm yêu
- 39 thanh thiếu niên náo loạn đường phố Vĩnh Long bằng xe máy độ
Trong vòng một giờ sau bữa ăn, ông xuất hiện các dấu hiệu buồn nôn dữ dội, nôn mửa liên tục, đau bụng và tiêu chảy, phải nhập viện khẩn cấp. Kết quả xét nghiệm máu ghi nhận men gan tăng vọt, và bệnh viện kết luận đây là một ca ngộ độc cucurbitacin — hợp chất độc tự nhiên tồn tại trong một số quả dưa chuột.
Theo các bác sĩ, dưa chuột về cơ bản là thực phẩm an toàn. Vấn đề chỉ nảy sinh khi cây trồng chịu tác động bất lợi từ môi trường — sâu bệnh, nắng nóng kéo dài, hạn hán hoặc lạnh bất thường — hoặc xảy ra đột biến gen trong quá trình sinh trưởng, khiến cây kích hoạt cơ chế tự vệ và sinh ra một lượng lớn cucurbitacin B.
Mức độ nguy hiểm của chất này không hề nhỏ. Giới chuyên môn cho biết cucurbitacin có độc tính cấp tính cao gấp sáu lần asen trong một số so sánh lâm sàng, có khả năng gây tổn thương trực tiếp tế bào gan và kích ứng nặng niêm mạc tiêu hóa, thậm chí dẫn đến suy đa tạng cấp tính nếu không được xử lý kịp thời.
Điều khiến nhiều người chủ quan là cucurbitacin bền với nhiệt: xào, luộc hay hấp ở nhiệt độ cao đều không phá hủy được độc tố. Gọt vỏ hoặc rửa kỹ cũng vô tác dụng, bởi bản chất chất độc đã ngấm trong toàn bộ quả chứ không nằm riêng ở lớp vỏ ngoài.
Cách phòng tránh duy nhất, theo khuyến cáo y tế, là kiểm tra trước khi ăn: chọn dưa chuột xanh tươi, thơm nhẹ, không có mùi chua hay thối; cắt bỏ cuống và nếm thử bằng đầu lưỡi. Nếu vị đắng xuất hiện rõ rệt, quả dưa cần được loại bỏ hoàn toàn, không nên ăn tiếp dù chỉ một phần.
Rủi ro này không dừng lại ở dưa chuột. Mướp, bầu, bí ngòi, bí đỏ và các loại dưa khác cùng thuộc họ bầu bí cũng có thể tích độc trong điều kiện sinh trưởng bất thường, và người già, trẻ sơ sinh, người có thể trạng yếu là những đối tượng có nguy cơ tổn thương nội tạng cao hơn do khả năng đào thải độc tố kém hơn người khỏe mạnh.
Trong trường hợp lỡ ăn phải rau quả có vị đắng bất thường, người dân cần ngừng ăn ngay, giữ lại mẫu thực phẩm để bác sĩ kiểm tra và theo dõi cơ thể trong 4 đến 8 giờ, vì độc tố thường mất khoảng 24 giờ để chuyển hóa hết. Khi có dấu hiệu nôn mửa, chóng mặt hay đau đầu, cần đến cơ sở y tế ngay lập tức để tránh sốc, suy tạng hoặc rối loạn điện giải.
Thành Luân (tổng hợp)
