Dự báo thế giới 2026: Những “khoảng lặng chiến sự” hiếm hoi tại Gaza chỉ là bước khởi đầu, khi các bất đồng sâu sắc tiếp tục phủ bóng lên triển vọng hòa bình.
- Cựu dân binh Trung Quốc quỳ gối xin trợ cấp: Khi người từng ra trận bị lãng quên
- Cách tính thuế mới nhất với hộ kinh doanh từ năm 2026
- Nguyễn Huy Thành: Thủ khoa Học viện Kỹ thuật Quân sự với 7 giải Olympic toàn quốc
Những tiếng súng đầu tiên lắng xuống tại Dải Gaza sau khi Israel và phong trào Hamas chấp nhận thực thi giai đoạn một của thỏa thuận ngừng bắn, nằm trong kế hoạch hòa bình 20 điểm do Mỹ đề xuất. Động thái này được xem là bước ngoặt quan trọng nhất kể từ khi xung đột bùng phát, mang lại kỳ vọng về việc chấm dứt một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới.
Tuy nhiên, đằng sau “khoảng lặng chiến sự” ấy là một thực tế mong manh. Gaza – vùng đất ven Địa Trung Hải đã kiệt quệ sau nhiều năm bom đạn – vẫn bị bao phủ bởi những bất đồng sâu sắc về an ninh, chính trị và lòng tin, khiến tương lai hòa bình trở nên vô cùng trắc trở.
Kế hoạch hòa bình tham vọng và những rạn nứt hiện hữu
Kế hoạch 20 điểm của Mỹ được đánh giá là tham vọng nhất kể từ khi xung đột Gaza leo thang, với mục tiêu không chỉ dừng giao tranh mà còn tái thiết toàn diện vùng lãnh thổ này. Ba giai đoạn chính gồm: ngừng bắn và trao đổi con tin; giải giáp Hamas, phi quân sự hóa Gaza, triển khai Lực lượng Ổn định quốc tế; và cuối cùng là tái thiết, phục hồi kinh tế – xã hội, hướng tới một cấu trúc quản trị dân sự kỹ trị dưới giám sát quốc tế.
Giai đoạn một đã ghi nhận kết quả cụ thể nhất. Hamas trao trả 20 con tin còn sống cùng hài cốt của nhiều nạn nhân, trong khi Israel phóng thích khoảng 1.900 tù nhân Palestine và cho phép viện trợ nhân đạo hạn chế vào Gaza.
Tuy nhiên, từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 10/10, các bên đã cáo buộc nhau vi phạm hơn 730 lần, khiến hàng trăm người thiệt mạng. Việc Israel chưa mở cửa khẩu Rafah – tuyến tiếp tế sống còn – cùng với thiếu cơ chế giám sát hiệu quả khiến thỏa thuận luôn đứng trước nguy cơ sụp đổ. Câu hỏi lớn đặt ra là: liệu giai đoạn hai có thể bắt đầu hay không?
Năm 2026: Kịch bản bất định và ngã rẽ quyết định
Theo các nhà phân tích, năm 2026 sẽ là giai đoạn bản lề quyết định số phận của kế hoạch hòa bình Gaza. Mỹ tuyên bố giai đoạn hai sẽ tập trung vào giải giáp Hamas, thiết lập chính quyền kỹ trị Palestine và triển khai Lực lượng Ổn định quốc tế (ISF). Tuy nhiên, triển vọng này bị phủ bóng bởi nhiều yếu tố then chốt.
Trước hết là lằn ranh đỏ khó dung hòa giữa hai bên. Hamas kiên quyết không chấp nhận giải giáp hoàn toàn, coi đó là vấn đề sống còn về quyền tự quyết, trong khi Israel xem đây là điều kiện tiên quyết để ngăn xung đột tái diễn. Bế tắc về mô hình quản trị Gaza hậu chiến cũng chưa có lời giải, khi Israel muốn loại Hamas khỏi quyền lực còn Hamas vẫn tìm cách duy trì vai trò chính trị.
Bên cạnh đó, tranh cãi về rút quân và kiểm soát biên giới, cùng vai trò của các yếu tố khu vực như Iran, Hezbollah, luôn tiềm ẩn nguy cơ làm leo thang căng thẳng bất cứ lúc nào.
Trong bối cảnh đó, kịch bản được đánh giá có khả năng cao nhất cho năm 2026 vẫn là “ngừng bắn kéo dài nhưng không có đột phá chính trị” – khi giao tranh quy mô lớn được kiềm chế, nhưng hòa bình thực chất vẫn ở trạng thái lửng lơ.
Dù “khe cửa hòa bình” đã hé mở, con đường phía trước của Gaza và Trung Đông vẫn đầy chông gai. Kế hoạch hòa bình của Mỹ có thể là khung giải pháp chi tiết nhất từ trước đến nay, song để biến hy vọng thành hiện thực, các bên liên quan cần vượt qua chính những “lằn ranh đỏ” của mình – điều mà cho đến nay, vẫn chưa ai sẵn sàng.
Theo: Tin tức/ TTXVN
