Lấy ý kiến dân là điều kiện sáp nhập tỉnh, xã

Nghị định 321 của Chính phủ xác định lấy ý kiến nhân dân là điều kiện bắt buộc khi sáp nhập tỉnh, xã, với yêu cầu trên 50% hộ dân tán thành.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 321 quy định chi tiết việc lấy ý kiến nhân dân về thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới và đổi tên đơn vị hành chính. Đây được xem là bước hoàn thiện cơ chế dân chủ trong tổ chức bộ máy hành chính nhà nước.

Theo nghị định, việc lấy ý kiến nhân dân không còn mang tính hình thức mà trở thành tiêu chí quyết định việc tiếp tục hay dừng đề án sáp nhập tỉnh, xã.

Quy định rõ phạm vi lấy ý kiến nhân dân

Nghị định nêu rõ, đối với các phương án liên quan đến đơn vị hành chính cấp tỉnh, UBND cấp tỉnh phải tổ chức lấy ý kiến nhân dân tại toàn bộ các xã, phường, thị trấn thuộc phạm vi tỉnh chịu tác động.

Với đơn vị hành chính cấp xã, việc lấy ý kiến được tổ chức ngay tại xã, phường, thị trấn đó. Quy định này nhằm bảo đảm mọi hộ gia đình chịu ảnh hưởng trực tiếp đều có cơ hội bày tỏ quan điểm.

Chính phủ nhấn mạnh, việc xác định đúng phạm vi lấy ý kiến là yếu tố then chốt để bảo đảm tính hợp pháp, khách quan của kết quả.

Phiếu lấy ý kiến hộ gia đình là hình thức chủ đạo

Theo nghị định, hình thức lấy ý kiến chủ yếu là phát phiếu lấy ý kiến hộ gia đình theo mẫu thống nhất. UBND cấp tỉnh hoặc UBND cấp xã có thể linh hoạt trong cách thức phát phiếu để phù hợp điều kiện địa phương.

Ngoài ra, Chính phủ khuyến khích sử dụng hình thức lấy ý kiến điện tử thông qua cổng thông tin điện tử, các phần mềm, nền tảng số hợp pháp nhằm tăng hiệu quả và tính minh bạch.

Báo cáo kết quả lấy ý kiến phải thể hiện đầy đủ số hộ trên địa bàn, số hộ tham gia, số hộ đồng ý, không đồng ý và các ý kiến khác (nếu có).

Ngưỡng đồng thuận quyết định số phận đề án

Điểm mới đáng chú ý là quy định về ngưỡng đồng thuận. Theo đó, nếu kết quả lấy ý kiến về sáp nhập tỉnh, xã đạt từ 50% trở lên số hộ gia đình tán thành thì cơ quan xây dựng đề án mới được tiếp tục hoàn thiện hồ sơ trình HĐND.

Nếu không đạt ngưỡng này, đề án sẽ không được tiếp tục xem xét. Quy định này thể hiện rõ vai trò quyết định của ý kiến nhân dân trong các vấn đề tổ chức đơn vị hành chính.

Kết quả lấy ý kiến phải được công khai. Trường hợp phát hiện sai sót, người dân có quyền kiến nghị và UBND phải xử lý, trả lời trong thời hạn 5 ngày làm việc.

Theo: Dân Trí