Mưu sinh theo con nước trên ghềnh đá biển Nghệ An

Khi thủy triều rút sâu, người dân Quỳnh Mai lại đổ xô ra các ghềnh đá ven biển khai thác vẹm xanh, một nghề mưu sinh nhọc nhằn gắn liền với biển cả.

Khai thác vẹm xanh và nhịp sống theo thủy triều

Từ lúc bình minh vừa ló rạng, những nhóm người tại làng biển Phương Cần và Hồng Hải đã mang theo dụng cụ thô sơ như dao cạy, giỏ lưới và găng tay bảo hộ tiến về phía biển. Họ len lỏi qua những thảm đá trơn trượt, tận dụng khoảng thời gian ngắn ngủi khi nước rút để tìm kiếm loài nhuyễn thể hai mảnh bám chặt trong các khe hốc. Hoạt động này diễn ra nhộn nhịp nhất khi các bãi đá ngầm lộ ra hoàn toàn, tạo nên một khung cảnh lao động đặc trưng tại vùng bãi triều.

Công việc này được người dân địa phương ví như nghề “xem lịch của biển” vì phụ thuộc hoàn toàn vào chu kỳ lên xuống của thủy triều. Các thợ săn vẹm phải nắm vững con nước bởi chỉ cần chậm chân vài giờ, sóng biển sẽ dâng cao và nhấn chìm toàn bộ khu vực khai thác. Kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm giúp họ thuộc lòng từng hốc đá, biết rõ vị trí vẹm tập trung đông nhất để tối ưu hóa thời gian lao động.

Sự phân chia lao động diễn ra khá rõ rệt khi những người đàn ông khỏe mạnh thường bơi ra xa bờ, nơi sóng lớn vỗ mạnh vào các mỏm đá để cạy những cụm vẹm lớn. Trong khi đó, phụ nữ thường tập trung ở các ghềnh đá gần bờ, ngồi dưới bóng râm của những tảng đá lớn để cần mẫn gỡ từng con vẹm nhỏ hơn. Dù ở vị trí nào, họ cũng phải đối mặt với rủi ro từ những vỏ hàu sắc nhọn có thể gây trầy xước tay chân bất cứ lúc nào.

Giá trị kinh tế và ý thức bảo tồn nguồn lợi

Vẹm xanh sau khi thu hoạch được làm sạch cát và phân loại để cung cấp cho các chợ dân sinh hoặc nhà hàng tại khu du lịch Biển Quỳnh. Với đặc tính thịt ngọt, giàu dinh dưỡng như protein và Omega-3, loại hải sản này rất được thực khách ưa chuộng qua các món hấp sả hay nướng mỡ hành. Nguồn cung ổn định giúp vẹm xanh trở thành món ăn quen thuộc, góp phần làm phong phú thêm ẩm thực địa phương.

Về mặt kinh tế, nghề này mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho cư dân làng biển trong những tháng hè nắng nóng. Mỗi lao động trung bình có thể kiếm được từ 200.000 đến 500.000 đồng mỗi ngày tùy thuộc vào sản lượng và nhu cầu thị trường. Đây là khoản tiền quan trọng giúp nhiều gia đình trang trải cuộc sống và bám trụ với nghề biển truyền thống.

Tuy nhiên, người dân Quỳnh Mai không khai thác một cách tận diệt mà luôn chú trọng đến việc duy trì nguồn lợi cho tương lai. Họ chỉ chọn những con đạt kích thước trưởng thành và nhắc nhở khách từ nơi khác đến phải để lại những cá thể non. Ý thức này giúp bảo vệ hệ sinh thái biển, đảm bảo sinh kế bền vững cho các thế hệ sau tại vùng “thủ phủ” vẹm xanh này.

Vũ Hiếu (tổng hợp)