Mỹ tuyên bố không chấp nhận Iran thu phí tại eo biển Hormuz

WASHINGTON – Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định Nhà Trắng sẽ phản đối mọi khoản phí mà Iran áp lên tàu thuyền qua eo biển Hormuz.

Phát biểu trước báo giới tại Nhà Trắng ngày 24/6, ông Trump nói Mỹ sẽ không để Iran thu phí tại Hormuz cũng như bất kỳ eo biển nào khác trên thế giới. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh bản ghi nhớ (MOU) giữa Washington và Tehran tạm cấm Iran thu phí qua eo biển này suốt 60 ngày đàm phán, nhưng chưa quy định rõ giai đoạn sau đó.

“Đúng vậy, điều đó sẽ không thể chấp nhận được với tôi, vì chúng ta có nhiều eo biển khác. Nếu các vị chấp nhận điều đó ở đây thì cũng phải chấp nhận ở những nơi khác. Còn có những eo biển khác nữa và tôi cũng sẽ không cho phép điều đó xảy ra. Đó sẽ là yếu tố làm thay đổi cuộc chơi” – ông Trump nói tại Nhà Trắng ngày 24/6.

Theo bản ghi nhớ (MOU) ký giữa Mỹ và Iran, Tehran bị cấm thu phí đối với tàu thuyền qua eo biển Hormuz trong suốt 60 ngày đàm phán. Văn bản này không nêu rõ điều gì sẽ xảy ra sau khi giai đoạn 60 ngày kết thúc.

Trước đó, hôm 17/6, ông Mohammad Bagher Ghalibaf – Chủ tịch Quốc hội Iran và trưởng đoàn đàm phán nước này – đã tuyên bố Tehran sẽ thu phí các tàu đi qua eo biển này ngay khi giai đoạn miễn phí kết thúc. Ông Ghalibaf nói rằng “eo biển Hormuz sẽ không quay trở lại tình trạng như trước chiến tranh”, đồng thời nhấn mạnh: “Iran có quyền chủ quyền đối với eo biển Hormuz và tất nhiên chúng tôi sẽ thu phí cho các dịch vụ”.

Cùng ngày 24/6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio – trong chuyến công du vùng Vịnh để trấn an các đồng minh – khẳng định không có quốc gia nào trên thế giới đứng về phía Iran trong vấn đề này. Ông Rubio nói: “Tôi không biết có quốc gia nào trên thế giới ủng hộ việc thu phí khi sử dụng eo biển này”.

Trên thực địa, theo Hãng tin AFP, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz tiếp tục cải thiện so với giai đoạn trước khi Mỹ và Iran đạt được MOU. Một số tàu đã bắt đầu di chuyển qua tuyến đường sơ tán mới do Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) thiết lập.

Công ty theo dõi hàng hải Kpler ghi nhận 25 lượt tàu chở hàng đi qua eo biển trong ngày 23/6 và ít nhất 17 lượt trong ngày 24/6.

Như vậy, dù lưu lượng tàu thuyền đang được khôi phục và Washington liên tục khẳng định lập trường không nhượng bộ, khoảng cách giữa tuyên bố của Mỹ và yêu cầu chủ quyền mà Iran đưa ra vẫn chưa được giải quyết. Vấn đề mấu chốt – điều gì sẽ xảy ra sau khi giai đoạn 60 ngày miễn phí kết thúc – hiện vẫn là dấu hỏi chưa có lời giải trong văn bản MOU giữa hai nước.

Đào Chương (tổng hợp)