Công nghệ chiến lược: Sáu sản phẩm được ưu tiên đầu tư

Sáu sản phẩm công nghệ chiến lược được Chính phủ ưu tiên nhằm tạo đột phá công nghệ, thúc đẩy công nghiệp quốc gia và nâng cao tự chủ công nghệ.

Công nghệ chiến lược được lựa chọn từ danh mục ưu tiên

Trong Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia vừa được phê duyệt, Chính phủ xác định sáu sản phẩm công nghệ chiến lược cần ưu tiên triển khai ngay. Đây là các công nghệ có tính nền tảng, tác động lan tỏa rộng và gắn với nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội trong trung và dài hạn.

Sáu sản phẩm gồm mô hình ngôn ngữ lớn và trợ lý ảo tiếng Việt; AI camera xử lý tại biên; robot di động tự hành; thiết bị và hệ thống mạng 5G; hạ tầng blockchain và các lớp ứng dụng; thiết bị bay không người lái UAV. Các sản phẩm này được rút gọn từ danh mục 35 công nghệ chiến lược đã được ban hành trước đó.

Việc lựa chọn cho thấy định hướng ưu tiên các công nghệ vừa phục vụ chuyển đổi số, vừa có khả năng phát triển thành sản phẩm công nghiệp quy mô lớn.

Công nghệ chiến lược hướng tới tự chủ và xuất khẩu

Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030 Việt Nam sẽ làm chủ các công nghệ lõi của những sản phẩm chiến lược, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giảm phụ thuộc vào nhập khẩu. Các sản phẩm được phát triển phải đủ năng lực cạnh tranh để đáp ứng ít nhất 30% thị trường trong nước và có khả năng xuất khẩu.

Chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ trực tiếp cho 30 doanh nghiệp cùng 10 viện nghiên cứu, trường đại học tham gia nghiên cứu và phát triển công nghệ lõi. Đây là lực lượng nòng cốt để hình thành các chuỗi giá trị công nghệ trong nước.

Một yêu cầu quan trọng là các sản phẩm phải đạt giá trị gia tăng nội địa tối thiểu 60% trong giá bán và 40% trong giá thành, đồng thời làm chủ ít nhất 80% công nghệ lõi. Điều này phản ánh định hướng chuyển từ “sử dụng” sang “làm chủ” công nghệ.

Công nghệ chiến lược gắn với nghiên cứu và thương mại hóa

Không chỉ tập trung vào nghiên cứu, chương trình nhấn mạnh mạnh mẽ yếu tố thương mại hóa. Tối thiểu 80% nhiệm vụ khoa học phải có kết quả được đưa vào sản xuất, kinh doanh hoặc thương mại hóa trên thị trường.

Về học thuật, các kết quả nghiên cứu phải được công bố trên các tạp chí khoa học thuộc danh mục được Hội đồng Giáo sư Nhà nước công nhận. Đồng thời, ít nhất 60% nhiệm vụ phải có đơn bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ được chấp nhận, nhằm bảo đảm quyền lợi và khuyến khích đổi mới sáng tạo.

Chính phủ cũng đặt mục tiêu hình thành 10 nhóm nghiên cứu mạnh, có sự tham gia của doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học. Đây là mô hình hợp tác được kỳ vọng tạo ra các sản phẩm có tính ứng dụng cao, rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường.

Đáng chú ý, ít nhất 10% nhiệm vụ nghiên cứu công nghệ chiến lược được định hướng có khả năng ứng dụng kép trong lĩnh vực dân dụng và quốc phòng, an ninh. Điều này cho thấy vai trò của công nghệ chiến lược không chỉ giới hạn trong phát triển kinh tế mà còn gắn với bảo đảm an ninh quốc gia.

Khái niệm “công nghệ chiến lược” lần đầu được đề cập trong Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, sau đó được thể chế hóa trong Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc triển khai sáu sản phẩm ưu tiên được xem là bước hiện thực hóa rõ nét nhất của định hướng này.

Theo: VnExpress