Kinh tế thế giới tuần 11-17/1/2026 ghi nhận căng thẳng địa chính trị vẫn âm ỉ. Fed đối mặt sức ép lớn khi Chủ tịch Jerome Powell bị điều tra hình sự. Tâm lý ưa rủi ro và nhu cầu “hầm trú ẩn” cùng tồn tại. Vàng, bạc và chứng khoán Mỹ đồng loạt lập kỷ lục mới.
- Triệt phá đường dây ‘phù phép’ thịt heo thành thịt đà điểu, nhím, nai quy mô lớn
- Tài sản tỷ phú toàn cầu biến động thế nào sau một thập kỷ?
- Trận thắng UAE có thể thay đổi quan niệm về lối đá của Việt Nam
Chủ tịch Fed bị điều tra hình sự, áp lực độc lập ngân hàng trung ương tăng
Cơ quan công tố liên bang Mỹ mở điều tra hình sự nhằm vào ông Jerome Powell. Thông tin được ông xác nhận trên mạng xã hội X tối Chủ nhật (11/1). Lý do được chính quyền Tổng thống Donald Trump đưa ra là nghi vấn liên quan dự án cải tạo trụ sở Fed. Ông Powell cho rằng đó chỉ là “cái cớ”. Ông nói cuộc điều tra nhằm gây sức ép về lãi suất.
Sau khi thông tin công bố, nhiều cựu quan chức Mỹ lên tiếng bảo vệ ông Powell. Nhiều lãnh đạo ngân hàng trung ương trên thế giới cũng lên tiếng. Trong đó có cựu Chủ tịch ECB. Một số nhà tài chính chỉ trích cuộc điều tra. Họ cho rằng đe dọa sự độc lập của Fed sẽ gây hệ lụy cho nền kinh tế.
Số liệu tuần này cho thấy lạm phát Mỹ tháng 12 yếu hơn dự báo. Tuy vậy, kỳ vọng lãi suất Fed hầu như không đổi. Giới phân tích vẫn giữ dự báo Fed giảm lãi suất hai lần trong năm nay. Đợt giảm đầu tiên được kỳ vọng vào tháng 6. Thị trường cho rằng Fed chưa giảm sớm vì lao động còn vững. Dù vậy, vẫn có dấu hiệu suy yếu.
Vàng, bạc và chứng khoán Mỹ cùng lập kỷ lục mới
Tuần này, giá vàng và giá bạc lập kỷ lục mới. Chứng khoán Mỹ cũng lên mức cao chưa từng thấy. Diễn biến này phản ánh hai tâm lý song hành. Đó là ham thích rủi ro và lo ngại rủi ro. Nhu cầu phòng ngừa được thúc đẩy bởi rủi ro địa chính trị. Mối lo về sự độc lập của Fed cũng hỗ trợ giá kim loại quý.
Chứng khoán Mỹ tăng điểm nhờ lạc quan về triển vọng kinh tế. Nhà đầu tư đặt cược Fed giảm lãi suất hai lần trong năm 2026. Tâm lý hưng phấn còn đến từ mùa báo cáo tài chính quý 4/2025. Nền kinh tế Mỹ tiếp tục phát tín hiệu trái chiều. Vì vậy, dòng tiền vừa tìm cơ hội vừa tìm nơi trú ẩn.
Một số điểm nhấn khác cũng thu hút chú ý. Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại rất lớn. Chứng khoán Venezuela tăng bùng nổ. Nhiều nhà đầu tư theo dõi khả năng phục hồi của nền kinh tế nước này.
Địa chính trị, thuế quan và chuỗi cung ứng nóng âm ỉ
Căng thẳng địa chính trị dịu đi đôi chút trong tuần. Nhưng rủi ro vẫn hiện hữu. Đầu tuần, lo ngại Tổng thống Trump có thể hạ lệnh tấn công Iran tăng lên. Mục tiêu được nhắc đến là bảo vệ người biểu tình chống chính phủ. Sau đó, lo ngại giảm bớt nhờ phát biểu mềm hơn. Giữa tuần, ông Trump nói Iran đã bắt đầu nhẹ tay hơn. Ông nói: “chúng tôi sẽ theo dõi xem những gì sẽ xảy ra tiếp theo”. Giới quan sát coi đây là tín hiệu xuống thang.
Về Venezuela, mối quan tâm hướng tới kế hoạch của Mỹ nhằm phục hồi ngành dầu lửa. Tuy nhiên, các hãng dầu khí lớn của Mỹ tỏ ra thận trọng. Thị trường cũng theo dõi diễn biến chính trị. Venezuela đang biến động sau khi Tổng thống Nicolas Maduro bị Mỹ bắt và dẫn độ. Dù vậy, chứng khoán Venezuela vẫn tăng mạnh. Giới phân tích cho rằng đà tăng phản ánh kỳ vọng phục hồi. Nhiều năm qua, kinh tế nước này trượt dốc vì quản lý sai lầm. Thêm vào đó là trừng phạt và vỡ nợ. Không chỉ Venezuela, nhiều thị trường Mỹ Latin cũng tăng nóng.
Về Greenland, các nhà ngoại giao của lãnh thổ này và Đan Mạch gặp giới chức Mỹ. Cuộc gặp diễn ra ngày 14/1 tại Nhà Trắng. Sau cuộc gặp, giới chức Đan Mạch nói còn bất đồng. Nhưng hai bên sẽ duy trì đối thoại. Trước đó, ông Trump nói sẽ là “không thể chấp nhận được” nếu Greenland không trở thành một phần của Mỹ.
Trong tuần, ông Trump tiếp tục dùng thuế quan để “mặc cả”. Ngày 16/1, ông tuyên bố có thể áp thuế quan lên các nước không đồng tình với Mỹ về Greenland. Ông nói Mỹ phải có Greenland vì an ninh quốc gia. Ngày 12/1, ông Trump tuyên bố áp thuế quan 25% lên hàng hóa nhập khẩu từ các quốc gia có giao dịch với Iran. Biện pháp áp cho toàn bộ hoạt động thương mại với Mỹ. Giới phân tích cho rằng động thái có thể đe dọa thỏa thuận thương mại Mỹ – Trung. Lý do là Iran là đối tác thương mại lớn của Mỹ. Ngoài ra, trong tuần này, ông Trump cũng áp thuế quan 25% lên một số loại chip.
Tại châu Âu, EU công bố hướng dẫn mới về xe điện Trung Quốc. Theo đó, nhà sản xuất có thể đề xuất giá tối thiểu. Mục tiêu là thay thế việc áp thuế quan. Đây được xem là bước tiến trong nỗ lực giải quyết tranh cãi EU – Trung về xe điện BEV.
Trong lĩnh vực hàng không, Boeing ghi nhận đơn hàng ròng 1.173 máy bay năm 2025. Đây là lần đầu Boeing vượt Airbus về doanh số kể từ năm 2018. Kết quả cho thấy dấu hiệu phục hồi của Boeing sau các cú sốc gần đây.
Tại châu Á, Trung Quốc đạt thặng dư thương mại 1,19 nghìn tỷ USD năm 2025. Mức này tăng 20% so với năm 2024. Xuất khẩu tăng 5,5%. Nhập khẩu không đổi. Đồng yên Nhật có lúc rớt xuống 159,45 yên. Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 7/2024. Đồng yên sau đó hồi lại nhờ cảnh báo can thiệp từ Tokyo.
Ở Mỹ, Alphabet gia nhập nhóm vốn hóa vượt 4 nghìn tỷ USD. Công ty đứng cùng Nvidia, Microsoft và Apple. Một động lực đáng kể đến từ quyết định của Apple. Apple sử dụng mô hình AI Gemini của Google để nâng cấp Siri. Mỹ và Đài Loan cũng đạt thỏa thuận thương mại. Bộ Thương mại Mỹ thông báo ngày 15/1. Theo đó, các công ty chip và công nghệ Đài Loan sẽ đầu tư ít nhất 250 tỷ USD vào Mỹ. Mục tiêu là xây nhà máy và sản xuất chip.
Theo: Vneconomy
