Điều kiện hưởng lương hưu của người đóng BHXH tự nguyện trong năm 2026

Người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện từ đủ 15 năm sẽ được hưởng lương hưu vào năm 2026 khi đạt 61 tuổi 6 tháng với nam và 57 tuổi với nữ theo lộ trình quy định.

Lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu và các điều khoản chuyển tiếp

Theo quy định tại Điều 98 Luật Bảo hiểm xã hội, người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được hưởng lương hưu khi đáp ứng đồng thời hai điều kiện: đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định và có thời gian đóng bảo hiểm xã hội từ đủ 15 năm trở lên. Tuổi nghỉ hưu hiện nay được thực hiện theo lộ trình tại Khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động, hướng tới mốc 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.

Kể từ thời điểm năm 2021, tuổi nghỉ hưu bắt đầu từ mốc 60 tuổi 3 tháng đối với nam và 55 tuổi 4 tháng đối với nữ, sau đó mỗi năm tăng thêm 3 tháng đối với nam và 4 tháng đối với nữ. Như vậy, vào năm 2026, người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện sẽ hưởng lương hưu khi đủ 61 tuổi 6 tháng đối với nam, hoặc đủ 57 tuổi đối với nữ.

Tuy nhiên, đối với những người đã tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện trước ngày 01/01/2021, Khoản 9 Điều 141 Luật Bảo hiểm xã hội quy định một chế độ chuyển tiếp riêng biệt. Theo đó, nếu người lao động thuộc nhóm này có từ đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện trở lên thì được quyền hưởng lương hưu khi đủ 60 tuổi đối với nam và đủ 55 tuổi đối với nữ. Mức tuổi này thấp hơn so với quy định chung áp dụng cho năm 2026 là 1 tuổi 6 tháng đối với nam và 2 tuổi đối với nữ.

Lộ trình điều chỉnh tuổi nghỉ hưu. (Ảnh: Chụp màn hình báo Dân Trí)

Phương thức tính tỷ lệ hưởng lương hưu hằng tháng theo luật định

Về mức hưởng, Điều 13 Nghị định 159/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết rằng người tham gia trước ngày 01/01/2021 khi nghỉ hưu sớm theo điều khoản chuyển tiếp sẽ không bị trừ tỷ lệ mức hưởng lương hưu. Cách tính mức lương hưu hằng tháng của nhóm này vẫn tuân theo quy định chung tại Điều 99 Luật Bảo hiểm xã hội.

Cụ thể, mức lương hưu đối với lao động nữ được tính bằng 45% mức bình quân thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội tương ứng với 15 năm đóng, sau đó mỗi năm đóng thêm được cộng 2%, mức tối đa không quá 75%. Đối với lao động nam, mức 45% tương ứng với 20 năm đóng, sau đó mỗi năm đóng thêm tính thêm 2% và tối đa là 75%. Trong trường hợp lao động nam có thời gian đóng từ đủ 15 năm đến dưới 20 năm, mức lương hưu hằng tháng bằng 40% tương ứng với 15 năm đóng, sau đó mỗi năm đóng thêm được tính cộng 1%.

Khác với loại hình bảo hiểm xã hội bắt buộc, Điều 99 Luật Bảo hiểm xã hội không quy định về việc trừ tỷ lệ mức hưởng khi người lao động nghỉ hưu sớm. Các thông tin về chế độ hưu trí này tiếp tục thu hút sự quan tâm của người lao động trong bối cảnh các quy định pháp luật về an sinh xã hội có nhiều thay đổi theo lộ trình.

Theo: Báo Dân Trí