Giá vàng thế giới tăng mạnh trong tuần 18-24/1/2026. Nhiều phiên lập kỷ lục mới. Thị trường rung lắc vì phát biểu về Greenland của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Căng thẳng Iran nóng trở lại sau lệnh trừng phạt mới. Chuỗi hoạt động WEF tại Davos cũng thu hút chú ý.
- Thiếu nữ 15 tuổi mất tích ở Lâm Đồng, công an công bố đặc điểm nhận dạng
- Thị trường vàng Việt Nam: Giá SJC lập đỉnh mới trong bối cảnh bất ổn toàn cầu
- Giá cả leo thang dịp Tết Nguyên đán 2026, TPHCM siết bình ổn thị trường
Greenland khuấy đảo thị trường: Thuế quan, “quay xe” và cú “sell America”
Ngày 17/1, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ áp thuế quan 10% lên hàng hóa từ 8 nước châu Âu. Mốc áp dụng là từ ngày 1/2. Điều kiện được nêu là các nước phải ủng hộ đề xuất sáp nhập Greenland vào Mỹ. Liên minh châu Âu sau đó lên kế hoạch trả đũa. Trong đó có việc dừng phê chuẩn thỏa thuận thương mại song phương đạt được tháng 7 năm ngoái.
Đến ngày 21/1, ông Trump nói sẽ hủy kế hoạch áp thuế quan. Lý do là đạt “khung thỏa thuận tương lai” về Greenland. Tuyên bố được đưa ra sau cuộc gặp Tổng thư ký NATO Mark Rutte. Một ngày sau, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho biết không hề được thông báo. Nội dung “thỏa thuận khung” mà ông Trump nói tới cũng gây tranh luận.
Trước khi căng thẳng dịu xuống, phiên 20/1 ghi nhận giao dịch “sell America” mạnh mẽ. Trái phiếu kho bạc Mỹ giảm giá. Lợi suất tăng. Kỳ hạn 10 năm lên 4,295%. Kỳ hạn 20 và 30 năm lần lượt 4,787% và 4,92%. Đồng USD suy yếu. Dollar Index có lúc giảm gần 1%. Chốt phiên giảm hơn 0,8%. Euro tăng 0,6% so với USD. Chứng khoán Mỹ lao dốc. S&P 500, Dow Jones và Nasdaq giảm 2,1%, 1,8% và 2,4%.
Ngày 22/1, Nghị viện châu Âu (EP) cho biết có thể tiếp tục quá trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ. Thông tin này được đưa ra sau khi ông Trump rút lại đe dọa áp thuế.
Căng thẳng Iran nóng trở lại, vàng áp sát 5.000 USD/oz, bạc vượt 100 USD/oz
Theo thông cáo của Bộ Tài chính Mỹ, ngày 23/1, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) áp lệnh trừng phạt mới. Mục tiêu là mạng lưới “tàu bóng đêm” chuyên lách trừng phạt. Nhóm này bị cáo buộc hỗ trợ xuất khẩu dầu của Iran. Trừng phạt áp dụng với 9 tàu chở dầu. Bao gồm chủ sở hữu hoặc đơn vị quản lý. Cùng với đó là 8 doanh nghiệp liên quan.
Bộ Tài chính Mỹ cho biết các thực thể bị trừng phạt đã vận chuyển “hàng trăm triệu USD” dầu và sản phẩm dầu mỏ của Iran. Cùng ngày 23/1, ông Trump cho biết một hạm đội Mỹ đang được điều tới Trung Đông.
Trong bối cảnh bất ổn, dòng tiền trú ẩn tăng mạnh. Giá vàng thế giới duy trì đà đi lên. Nhiều phiên liên tiếp lập kỷ lục. Động lực chính là nhu cầu phòng ngừa rủi ro. Thị trường cũng đặt cược Fed sớm hạ lãi suất.
Ngày 19/1, vàng giao ngay tại Mỹ tăng lên quanh 4.680 USD/oz. Có lúc chạm khoảng 4.690 USD/oz. Hai ngày 20-21/1, đà tăng mở rộng. Giá vàng lần đầu vượt 4.800 USD/oz. Riêng ngày 21/1, giá có lúc lập kỷ lục khoảng 4.887,8 USD/oz. Đáng chú ý, vàng vẫn được nâng đỡ. Điều này xảy ra ngay cả sau khi ông Trump nói sẽ rút kế hoạch áp thuế quan.
Ngày 23/1, vàng giao ngay chốt ở 4.985,1 USD/oz. Vàng giao sau trên sàn COMEX đóng cửa 4.983,1 USD/oz. Cùng phiên, giá bạc tăng hơn 7,3%. Bạc lên 103,33 USD/oz. Đây là lần đầu vượt 100 USD/oz. Động lực nổi bật đến từ căng thẳng địa chính trị. Trọng tâm là diễn biến Mỹ – Iran và tuyên bố điều lực lượng hải quân tới Trung Đông.
Ngân hàng trung ương và tăng trưởng: BOJ giữ lãi suất, GDP Trung Quốc chậm lại
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 23/1 giữ nguyên lãi suất chính sách. Mức lãi suất là 0,75%. BOJ đồng thời nâng dự báo tăng trưởng kinh tế.
Cụ thể, BOJ nâng dự báo tăng trưởng GDP năm tài khóa kết thúc tháng 3/2026. Mức mới là 0,9%. Mức dự báo trước đó là 0,7%, đưa ra tháng 10/2025. BOJ cũng nâng dự báo tăng trưởng GDP năm tài khóa 2026. Con số mới là 1%. Dự báo trước đó là 0,7%.
Tại Trung Quốc, dữ liệu từ Tổng cục Thống kê Trung Quốc (NBS) công bố tuần này cho thấy tăng trưởng chậm lại. GDP quý 4/2025 tăng 4,5% so với cùng kỳ 2024. Đây là mức thấp nhất kể từ quý 1/2023. Dù vậy, GDP cả năm 2025 vẫn tăng 5%. Con số này đáp ứng mục tiêu chính thức là khoảng 5%. Diễn biến phản ánh nhu cầu nội địa còn yếu. Áp lực giảm phát kéo dài. Khủng hoảng bất động sản chưa hạ nhiệt.
WEF Davos và các điểm nhấn chính sách: Gaza, Fed, thương mại, kiện tụng ngân hàng
Bên lề WEF ở Davos, Thụy Sỹ ngày 22/1, ông Trump ký hiến chương lập “Hội đồng Hòa bình” (Board of Peace) cho Dải Gaza. Hội đồng được nêu nhiệm vụ giám sát quản trị. Ổn định an ninh. Điều phối tái thiết khu vực. Hiến chương cũng đặt mục tiêu mở rộng nhiệm vụ ra các điểm nóng khác trong tương lai.
Lễ ký có đại diện UAE, Qatar, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia. Tuy nhiên, Canada, Pháp, Đức, Italy và nhiều nước châu Âu không tham dự. Một số công khai từ chối. Một số lo ngại việc Tổng thống Nga Vladimir Putin cũng được mời tham gia. Theo dự thảo hiến chương mà hãng tin Bloomberg xem được, các quốc gia muốn có ghế thường trực phải đóng góp tối thiểu 1 tỷ USD.
Tại WEF, ngày 21/1, Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong kêu gọi kiên định chủ nghĩa đa phương. Ông cũng nhấn mạnh thương mại tự do. Mục tiêu là duy trì hợp tác cùng có lợi. Bối cảnh được nêu là bất định địa chính trị và bảo hộ gia tăng. Ông khẳng định Trung Quốc “nói đi đôi với làm” trong bảo vệ hệ thống thương mại đa phương. Ông cũng đề cập 4 sáng kiến toàn cầu mà Bắc Kinh đưa ra gần đây. Lập luận trung tâm là toàn cầu hóa cần bao trùm hơn. Trật tự kinh tế – thương mại cần công bằng hơn.
Về chính sách tiền tệ Mỹ, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết ông Trump sẽ sớm công bố người được chọn. Đây là vị trí Chủ tịch Fed thay ông Jerome Powell. Ông Powell hết nhiệm kỳ vào tháng 5/2026. Trao đổi với CNBC bên lề WEF, ông Bessent nói quá trình tuyển chọn còn 4 ứng viên. Quyết định có thể đưa ra ngay tuần tới. Ông Trump đã gặp trực tiếp cả 4 người.
Một diễn biến đáng chú ý khác là vụ kiện liên quan ngân hàng. Theo Financial Times, ngày 22/1, ông Trump đâm đơn kiện JPMorgan Chase và CEO Jamie Dimon. Yêu cầu bồi thường ít nhất 5 tỷ USD. Cáo buộc là ngân hàng đóng các tài khoản của ông và một số doanh nghiệp thương hiệu Trump sau khi ông rời nhiệm sở năm 2021. Đơn kiện nêu JPMorgan ngày 19/2/2021 thông báo sẽ đóng một số tài khoản sau 2 tháng. Bên nguyên đơn cho rằng thiệt hại gồm tài chính và uy tín. Đơn cũng cáo buộc ông Dimon chỉ đạo đưa ông Trump và công ty vào “danh sách đen”. JPMorgan bác bỏ cáo buộc. Ngân hàng nói quyết định xuất phát từ rủi ro pháp lý – quy định. Họ khẳng định vụ kiện “không có cơ sở”.
Tại Venezuela, Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez cho biết nước này đã nhận 300 triệu USD. Đây là một phần trong tổng 500 triệu USD từ việc bán dầu thô sang Mỹ. Khoản thu được mô tả là lần đầu kể từ khi Mỹ kiểm soát và tổ chức bán dầu Venezuela vào đầu tháng 1/2026. Nguồn tiền dự kiến đưa vào thị trường ngoại hối. Mục tiêu là hỗ trợ đồng bolivar. Qua đó giảm áp lực tỷ giá và bảo vệ sức mua khi dự trữ ngoại hối thấp.
Tại Đức, chính phủ chuẩn bị triển khai gói hỗ trợ xe điện trị giá 3 tỷ euro. Gói áp dụng cho mọi nhà sản xuất. Trong đó gồm cả các hãng xe Trung Quốc. Mục tiêu là tạo động lực mới cho thị trường. Động thái này đi ngược xu hướng chung ở châu Âu. Bối cảnh là EU áp thuế quan chống trợ cấp với xe điện Trung Quốc. Một số nước như Anh cũng đặt điều kiện khiến xe Trung Quốc khó tham gia.
Với thương mại EU, khối này và Mercosur ngày 17/1 ký thỏa thuận. Đây là mốc khép lại 25 năm đàm phán. Tuy vậy, thỏa thuận gây chia rẽ trong EU. Đức và Tây Ban Nha ủng hộ. Pháp lo ngại nông dân chịu cạnh tranh từ hàng Mỹ Latin. Ngày 21/1, EP bỏ phiếu đề nghị Tòa Công lý Liên minh châu Âu (CJEU) xem xét tính phù hợp với các hiệp ước EU. Bước đi này khiến tiến trình phê chuẩn tại EP tạm bị đình lại. Việc chờ ý kiến của tòa được coi là điểm nút quan trọng.
Theo: Vneconomy
