Hôm nay 23 tháng Chạp cúng ông Táo về trời: Lịch âm, Lập xuân và phong tục Việt

Hôm nay 23 tháng Chạp, tức ngày 10/2 dương lịch, là ngày người Việt làm lễ cúng ông Công ông Táo về trời. Theo lịch âm, là ngày Ất Mão, tháng Kỷ Sửu, năm Ất Tỵ. Đây là một trong những nghi lễ quan trọng nhất trước Tết, đánh dấu thời điểm khép lại sinh hoạt năm cũ và chuẩn bị bước sang năm mới.

Theo lịch vạn niên, người Việt đang sống trong những ngày của tiết Lập xuân. Đây là tiết khí đầu tiên trong 24 tiết khí của năm. Tiết trời trở nên dễ chịu hơn. Cây cối bắt đầu đâm chồi, nảy lộc. Muôn hoa khoe sắc, mang theo cảm giác sinh sôi và khởi đầu mới.

Tiết Lập xuân và ý nghĩa trong ngày 23 tháng Chạp

Mâm cúng ông Táo được bày biện trang trọng, hài hòa màu sắc.
(Ảnh: Chụp màn hình báo Thanh Niên)

Tiết Lập xuân năm nay bắt đầu từ ngày 4/2/2026 dương lịch, tức ngày 17 tháng Chạp năm Ất Tỵ. Tiết khí này kéo dài đến hết ngày 17/2/2026, trùng đúng mùng 1 Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Ngay sau đó, từ ngày 18/2/2026, tức mùng 2 Tết, tiết Vũ thủy sẽ tiếp nối.

Trong quan niệm dân gian, Lập xuân là thời điểm sinh khí mới khởi phát. Không chỉ là sự chuyển mùa, Lập xuân còn mang ý nghĩa tinh thần sâu sắc. Đây là lúc con người gửi gắm mong cầu thuận hòa, hanh thông cho cả năm. Việc cúng ông Táo diễn ra đúng tiết Lập xuân càng làm tăng ý nghĩa khởi đầu.

Theo phong tục, lễ cúng ông Táo nên được tiến hành trước 12 giờ trưa ngày 23 tháng Chạp. Sau thời điểm này, Táo quân đã lên thiên đình. Do ngày 23 tháng Chạp năm nay rơi vào đầu tuần, nhiều gia đình chủ động cúng sớm hơn, từ ngày 22 tháng Chạp, để thuận tiện công việc.

Cá chép, cá lóc nướng và phong tục tiễn Táo quân

Trong mâm cúng ông Táo, cá chép sống là lễ vật quen thuộc. Cá được đặt trong chậu nước. Sau khi cúng xong, các gia đình đem cá thả ra sông, hồ. Theo quan niệm dân gian, cá chép là phương tiện giúp ông Táo vượt vũ môn, bay về thiên đình.

Sau lễ cúng, cá chép thường được phóng sinh. Hành động này thể hiện ước vọng an lành và tinh thần hướng thiện. Đây cũng là nét đẹp nhân văn được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Việc phóng sinh mang ý nghĩa tiễn đưa, đồng thời gửi gắm mong cầu bình yên cho năm mới.

Tại một số địa phương, đặc biệt ở TP.HCM, cá lóc nướng cũng được chọn làm lễ vật. Theo quan niệm dân gian, cá lóc nướng tượng trưng cho sự ấm no, đầy đủ và sung túc. Vì vậy, vào ngày này, nhiều cửa hàng cá lóc nướng thường đắt khách.

Theo: Báo Thanh Niên