Tranh cãi về thuế nhập khẩu Mỹ leo thang khi Tòa án Tối cao ra lệnh xem xét hoàn trả tiền cho hàng ngàn doanh nghiệp nhập khẩu trong năm qua.
Lý do tòa án bác bỏ thuế nhập khẩu Mỹ
Việc Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ quyền viện dẫn Đạo luật IEEPA của chính quyền Tổng thống Donald Trump đã gây chấn động giới kinh doanh. Tòa án cho rằng việc sử dụng quyền hạn kinh tế khẩn cấp để áp thuế đại trà đối với các đối tác thương mại là không phù hợp với tinh thần của luật pháp.
Trước đó, chính quyền đã sử dụng IEEPA như một “lá chắn” pháp lý để triển khai các đợt áp thuế quy mô lớn từ tháng 4/2025. Mục tiêu chính của chiến dịch này là giảm thâm hụt thương mại và gây áp lực lên các quốc gia láng giềng như Canada và Mexico trong cuộc chiến chống ma túy.
Hệ quả của phán quyết này là tất cả các sắc lệnh thuế dựa trên IEEPA đều bị coi là vô hiệu về mặt pháp lý. Các thẩm phán nhấn mạnh rằng quyền lực hành pháp cần có những giới hạn nhất định, đặc biệt là khi nó tác động trực tiếp đến dòng chảy thương mại quốc tế và túi tiền của doanh nghiệp.
Quy mô khoản thu thuế nhập khẩu Mỹ bị đe dọa
Theo tính toán của các nhà kinh tế tại Penn-Wharton Budget Model, chính phủ có thể phải đối mặt với yêu cầu hoàn trả lên tới 175 tỷ USD. Đây là số tiền thuế mà các doanh nghiệp đã nộp trong suốt một năm qua dựa trên các quy định hiện đã bị tòa án bác bỏ hoàn toàn.
Chuyên gia Lysle Boller giải thích rằng mô hình dự báo của họ dựa trên dữ liệu của 11.000 nhóm sản phẩm nhập khẩu từ Cục Thống kê Dân số. Mỗi ngày, ngân sách Mỹ nhận được khoảng 500 triệu USD từ các sắc thuế này, tạo nên một nguồn thu cực lớn cho chính quyền nhưng cũng gây gánh nặng cho nhà nhập khẩu.
Thống kê cho thấy có sự phân hóa rõ rệt trong việc áp thuế đối với từng quốc gia, như trường hợp của Hàn Quốc và Brazil. Sự thay đổi đột ngột về thuế suất từ 10% lên 40% rồi lại giảm về 10% cho thấy tính chất bất ổn của chính sách thuế mà chính quyền đã thực hiện trong thời gian qua.
Kế hoạch dự phòng của Bộ Tài chính Mỹ
Mặc dù con số 175 tỷ USD lớn hơn cả ngân sách hoạt động của nhiều bộ ngành cộng lại, Bộ Tài chính Mỹ vẫn tỏ ra khá lạc quan. Bộ trưởng Scott Bessent cho biết họ đã chuẩn bị các kế hoạch dự phòng tài chính để xử lý mọi yêu cầu hoàn thuế từ phía các doanh nghiệp mà không làm đứt gãy ngân sách.
Để đối phó với tình huống này, Mỹ sẽ tiếp tục duy trì số dư tiền mặt ở mức rất cao, dự kiến đạt 900 tỷ USD vào cuối tháng 6. Điều này nhằm đảm bảo rằng chính phủ có thể thực hiện các nghĩa vụ tài chính phát sinh từ phán quyết của tòa án mà không cần phải vay mượn thêm quá nhiều.
Ở một khía cạnh khác, các quan chức vẫn đang tìm cách khôi phục các mức thuế thông qua những con đường pháp lý thay thế. Họ khẳng định sẽ không từ bỏ nỗ lực bảo hộ thương mại và sẽ sớm đưa ra các cơ sở pháp lý mới để thay thế cho đạo luật IEEPA vừa bị vô hiệu hóa.
Theo: VnExpress
