Quân đội Mỹ rạng sáng 09/7 tiến hành đợt không kích thứ hai nhằm vào Iran, chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn với Tehran đã “kết thúc”.
- Iran cáo buộc Mỹ chọn thời điểm tang lễ ông Khamenei để không kích miền nam
- Quảng Ninh và Hải Phòng đưa hàng nghìn du khách vào bờ trước bão số 1
- Hiện tượng hiếm gặp xuất hiện trên bầu trời Côn Đảo khiến du khách kinh ngạc
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận các cuộc tấn công được thực hiện theo lệnh trực tiếp của ông Trump, với mục tiêu được nêu là làm suy giảm năng lực đe dọa tự do hàng hải của Iran tại eo biển Hormuz. Đây là chuỗi hành động leo thang bắt nguồn từ các vụ Iran tấn công ba tàu chở hàng thương mại tại eo biển này hôm 07/7.
Trong đợt không kích trước đó ngày 08/7, quân đội Mỹ cho biết đã tập kích 80 địa điểm quân sự Iran. Iran phản đòn bằng cách tấn công 85 mục tiêu Mỹ tại Bahrain và Kuwait — chuỗi “ăn miếng trả miếng” này khép lại mọi triển vọng biến bản ghi nhớ ký ngày 17/6 thành một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Đợt không kích mới nhất làm vang tiếng nổ tại nhiều khu vực Iran, trong đó có thành phố Bushehr, cảng Chabahar và đảo Abu Musa. CENTCOM tuyên bố hành động này nhằm “buộc Iran chịu trách nhiệm” về các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và thủy thủ đoàn dân sự đang qua lại eo biển Hormuz.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu toàn cầu. Đòn bẩy địa lý này cho phép Tehran duy trì thế mặc cả ngay cả khi đối mặt với lực lượng quân sự mạnh nhất thế giới; các nhà phân tích nhận định Iran sử dụng các vụ tấn công tàu chở hàng như một công cụ gây sức ép trong đàm phán, dù nước này không chính thức nhận trách nhiệm.
Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara ngày 08/7, ông Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn đã chấm dứt: “Đối với tôi, tôi nghĩ nó đã kết thúc. Tôi không muốn làm việc với họ nữa.” Ông mô tả đàm phán với Iran chỉ là “lãng phí thời gian”, dù vẫn để ngỏ khả năng các nhà đàm phán của ông tiếp tục đối thoại.
Trước khi đợt tấn công diễn ra, ông Trump công khai báo trước: “Tôi sẽ đưa ra một cảnh báo nhỏ: Chúng tôi sẽ đánh họ thật mạnh vào tối nay.” Ông cũng nói thêm: “Tôi nghĩ bất cứ điều gì xảy ra cũng sẽ kết thúc rất nhanh chóng, và chúng tôi sẽ chỉ… làm cho mọi thứ an toàn hơn, bao gồm cả dầu mỏ; dầu mỏ sẽ được lưu thông rất tự do, rất dễ dàng.”
Khoảng cách giữa lời tuyên bố và thực tế diễn ra là rõ ràng: bản ghi nhớ ngày 17/6 được ký như một nền tảng hướng đến hòa bình, nhưng chưa đầy một tháng sau, cả hai bên đã trao đổi hàng trăm đòn không kích. Câu hỏi về trách nhiệm — ai khơi mào, ai leo thang và ai chịu hậu quả — vẫn chưa có lời giải thỏa đáng từ bất kỳ bên nào.
Vũ Phượng (tổng hợp)
