Quỹ bình ổn xăng dầu hiện còn khoảng 5.600 tỉ đồng, dự kiến chỉ đủ duy trì trong 15 ngày tới nếu mức chi hỗ trợ giá tiếp tục ở mức cao như hiện nay.
Áp lực từ biến động thị trường toàn cầu
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông leo thang, ngày 13-3 cho biết Bộ Công Thương giá xăng dầu thế giới đang chứng kiến những đợt biến động mạnh và khó lường theo từng giờ. Để kiềm chế đà tăng của giá nhiên liệu trong nước, cơ quan quản lý đã phải chi mạnh tay từ Quỹ bình ổn với mức 4.000 đồng cho mỗi lít xăng và 5.000 đồng cho mỗi lít dầu diesel. Tuy nhiên, với số dư hiện tại còn hơn 5.600 tỉ đồng, nguồn lực này đang đứng trước nguy cơ cạn kiệt chỉ trong vòng hai tuần nếu tốc độ chi trả không thay đổi.
Cơ chế điều hành hiện nay đã linh hoạt hơn khi cho phép điều chỉnh giá sớm, thậm chí theo ngày, nếu thị trường thế giới biến động trên 7%. Việc sử dụng quỹ được coi là lá chắn cần thiết để giảm bớt cú sốc cho nền kinh tế, giúp doanh nghiệp chủ động nhập khẩu và ngăn chặn tâm lý tích trữ trong dân chúng
Tuy nhiên, việc duy trì mức chi hỗ trợ quá lớn trong thời gian dài đang đặt ra thách thức về tính bền vững của công cụ tài chính này khi nguồn cung tiền mặt có hạn.
Bên cạnh đó, thị trường xăng dầu trong nước thường có độ trễ nhất định so với diễn biến toàn cầu do quy trình nhập khẩu mất từ 3 đến 4 ngày. Điều này giải thích vì sao đôi khi người dân thấy giá thế giới giảm nhưng giá bán lẻ vẫn neo ở mức cao, bởi giá cơ sở phải dựa trên trung bình của những ngày trước đó. Sự thấu hiểu về cơ chế vận hành này là cần thiết để tránh những phản ứng tiêu cực khi chu kỳ giá chưa kịp điều chỉnh theo xu hướng giảm của thế giới
Tìm kiếm giải pháp ứng phó dài hạn
Trước tình trạng quỹ bình ổn sắp chạm đáy, các cơ quan chức năng đang khẩn trương xây dựng các kịch bản ứng phó trình Chính phủ xem xét. Một trong những phương án được tính đến là khả năng ứng trước ngân sách hoặc bố trí các nguồn dự phòng để đảm bảo thị trường không bị đứt gãy nếu giá thế giới tiếp tục phức tạp. Việc chuẩn bị các nguồn lực tài chính thay thế là ưu tiên hàng đầu để bảo vệ đà hồi phục của nền kinh tế trước bóng ma lạm phát.
Song song với các biện pháp tài chính ngắn hạn, đề xuất giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu cũng đang được nghiên cứu để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Đây được xem là công cụ tài khóa bổ trợ quan trọng khi quỹ bình ổn không còn đủ khả năng can thiệp trực tiếp vào giá bán. Việc giảm thuế sẽ trực tiếp hạ nhiệt giá thành, tạo ra dư địa để duy trì hoạt động sản xuất và kinh doanh mà không gây áp lực quá lớn lên quỹ bình ổn.
Về lâu dài, vấn đề nâng cao năng lực dự trữ quốc gia và dự trữ thương mại đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Các chuyên gia cho rằng cần đa dạng hóa nguồn cung và chủ động nguyên liệu đầu vào cho sản xuất trong nước để tăng sức đề kháng trước các xung đột năng lượng thế giới. Hệ thống dự trữ mạnh mẽ không chỉ giúp ổn định giá cả mà còn đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia, giúp thị trường vận hành trơn tru ngay cả khi xảy ra các cú sốc bên ngoàiQuỹ bình ổn xăng dầu hiện còn khoảng 5.600 tỉ đồng, dự kiến chỉ đủ duy trì trong 15 ngày tới nếu mức chi hỗ trợ giá tiếp tục ở mức cao như hiện nay.
Theo: Báo Tuổi Trẻ
