Việt Nam đang hướng tới mục tiêu nâng mức dự trữ xăng dầu lên 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030 nhằm đối phó với những biến động phức tạp từ thế giới.
- Bán đất vàng Bến Vân Đồn: Cựu lãnh đạo Tập đoàn Cao su nhận án 14 năm tù
- Nghệ An: Hàng trăm hộ dân thiếu nước vì dự án đường
- Thanh Hóa: Đẩy mạnh giải pháp cát nhân tạo thay thế cát tự nhiên đang dần cạn kiệt
Dự trữ xăng dầu cần sự kết hợp giữa dầu thô và thành phẩm
Theo lộ trình tại Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị, mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030 yêu cầu mức dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng. Hiện tại, năng lực dự trữ thực tế của nước ta vẫn còn khá khiêm tốn khi chỉ duy trì được trong khoảng 15 đến 26 ngày tiêu thụ. Sự chênh lệch này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc sớm triển khai các kho dự trữ chiến lược để bảo vệ nền kinh tế trước những cú sốc nguồn cung.
Tiến sĩ Nguyễn Sơn từ Đại học RMIT Việt Nam giải thích rằng an ninh năng lượng chính là chìa khóa để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số. Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị giữa các cường quốc tại Trung Đông leo thang, rủi ro đối với sự ổn định của dòng chảy năng lượng ngày càng lớn. Do đó, việc nâng cao khả năng dự trữ quốc gia không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật mà còn là chiến lược bảo vệ sự ổn định nội tại.
Về cấu trúc, các chuyên gia nhấn mạnh rằng hệ thống dự trữ cần được xây dựng theo hai lớp riêng biệt bao gồm dầu thô và các sản phẩm đã tinh chế. Dầu thô đóng vai trò là nguyên liệu đầu vào cho các nhà máy lọc dầu, trong khi các sản phẩm như xăng, diesel và nhiên liệu phản lực phải sẵn sàng để đưa ra thị trường ngay lập tức. Việc tối ưu hóa các cấu phần này dựa trên dự báo nhu cầu thực tế sẽ giúp hạn chế tình trạng thiếu hụt cục bộ như đã từng xảy ra trong cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2026.
Kinh nghiệm quản trị rủi ro năng lượng từ các quốc gia
Nhìn sang các nước trong khu vực, Nhật Bản là một hình mẫu điển hình khi duy trì tổng mức dự trữ lên đến 254 ngày tiêu thụ tính đến cuối năm 2025. Hệ thống của họ được phân tầng chặt chẽ thành kho dự trữ quốc gia, dự trữ từ khu vực tư nhân và các liên kết quốc tế. Khi thị trường thế giới biến động, việc chủ động xuất kho dự trữ đã giúp quốc gia này giữ vững sự ổn định cho giá cả và nguồn cung xăng dầu nội địa.
Tại Trung Quốc, chính sách kết hợp giữa dự trữ chiến lược của nhà nước và dự trữ thương mại của doanh nghiệp đã tạo ra một “tấm đệm” an toàn từ 90 đến 120 ngày. Quốc gia tỷ dân này đã tận dụng thời điểm giá dầu thấp để thu mua từ các nguồn cung có chiết khấu, đồng thời đẩy mạnh điện khí hóa vận tải để giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ. Trong khi đó, Hàn Quốc dù có mức dự trữ thấp hơn nhưng vẫn vượt qua khủng hoảng nhờ các chính sách can thiệp tài chính và áp trần giá xăng hiệu quả.
Ngược lại, thực tế tại các quốc gia như Philippines hay Pakistan cho thấy sự thiếu hụt hệ thống dự trữ và năng lực lọc dầu đã dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng. Điển hình là trường hợp của Nam Sudan, dù sở hữu tài nguyên dầu thô nhưng do không có ngành công nghiệp lọc dầu nên đã phải chịu cảnh mất điện diện rộng khi thiếu hụt diesel nhập khẩu. Đây là những bài học quan trọng để Việt Nam hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn đo lường và dữ liệu hóa kho dự trữ, tránh việc triển khai sai lệch trong thực tế.
Theo: VietNamNet
